À, mình tham gia crypto từ cuối 2018
Vài năm trở lại đây thấy thị trường crypto thay đổi khá nhiều. Năm 2026 bắt đầu vận hành khác một trời một vực với chu kỳ cũ.
Ngày trước crypto gần như là sân chơi của nhà đầu tư cá nhân. Lướt sóng, FOMO theo tin, theo KOL, theo mấy cú pump rất nhanh. Giá lên nhanh mà xuống cũng nhanh, nhiều khi chẳng cần lý do rõ ràng. Nổi bật nhất phải kể đến là trend GameFI cứ mua là ăn x10, x50 là chuyện như cơm bữa.
Nhưng gần đây mình thấy thị trường thay đổi khá rõ. Từ lúc các quỹ đua nhau nộp ETF, cảm giác dòng tiền vào giờ không còn kiểu hưng phấn mà chậm, đều hơn và không bị đứt quãng. Giá hết loạn xạ như 2017 hay 2021 — ít nhất là với BTC và mấy coin top.
Thêm nữa, khung pháp lý ở Mỹ với châu Âu mấy năm nay rõ ràng hơn trước, nên mấy rủi ro kiểu panic sell toàn thị trường không còn xảy ra thường xuyên như hồi xưa. Không phải hết hoàn toàn, nhưng không quá áp lực.
Mình nhìn lại chart BTC từ 2015 tới giờ thì thấy khá rõ: biên độ biến động theo thời gian đang hẹp dần. Trước đây chuyện BTC giảm 50–70% trong vài tháng là bình thường, gần như chu kỳ nào cũng có. Nhưng vài năm gần đây thì mấy cú như vậy hiếm hơn hẳn. Một phần là do market maker chuyên nghiệp tham gia nhiều hơn, một phần nữa là vì nhà đầu tư lớn họ không hành động theo cảm xúc kiểu retail, không thấy đỏ là bán bằng mọi giá.
Một điểm khác mình thấy khá rõ là lượng coin nằm trên sàn ngày càng ít. Điều này cho thấy ngày càng nhiều người chọn hold dài hạn thay vì trade ngắn. Không còn kiểu vừa thấy pump là xả ngay như hồi mấy năm đầu nữa. Ít nhất là với những holder lớn.
Ngoài chuyện giá lên xuống, mình cũng để ý là crypto dạo này bắt đầu cố gắng đi tìm giá trị sử dụng thật, chứ không chỉ xoay quanh đầu cơ. Ví dụ như mảng token hóa tài sản thực (RWA) hay DePIN — chưa nói thành công hay không, nhưng rõ ràng là thị trường đang thử nghiệm những thứ gắn với nhu cầu ngoài đời.
Cá nhân mình vẫn khá thận trọng với mấy narrative này, vì từ ý tưởng đến ứng dụng thực tế còn một khoảng cách khá xa. Nhưng so với giai đoạn trước, khi phần lớn dự án chỉ sống nhờ token price, thì đây vẫn là một bước chuyển đáng chú ý.
Tuy vậy, bước sang 2026 thì quan điểm trong thị trường vẫn chia khá rõ.
Có một nhóm vẫn tin chu kỳ 4 năm là “chân lý”. Theo góc nhìn này,
$BTC sau mỗi lần halving thường sẽ đạt đỉnh sau đó khoảng 1–2 năm, rồi năm kế tiếp sẽ điều chỉnh hoặc đi ngang.
Lịch sử 2018 và 2022 đều tương đối giống nhau, nên họ cho rằng 2026 nhiều khả năng là giai đoạn hạ nhiệt, sau khi thị trường đã tăng mạnh trong năm 2025.
Dựa trên vĩ mô: lãi suất có thể không còn nới lỏng như trước, thanh khoản bó chặt thì tài sản rủi ro khó mà tiếp tục bay tiếp được. Thêm nữa, rất nhiều người mua từ đáy 2022–2023 giờ đã có lợi nhuận lớn, nên áp lực chốt lời là chuyện hoàn toàn có thể xảy ra.
Thực tế là giai đoạn này mình cũng không dám chi mạnh như mấy chu kỳ trước, dù nhìn chart có lúc cực kỳ hấp dẫn.
Nhóm này thường chọn cách thủ thế. Giữ stablecoin nhiều hơn, không vội mua thêm, chờ nhịp điều chỉnh sâu. Giai đoạn này ưu tiên sống sót hơn là cố kiếm thêm
Nhưng cũng có không ít người nghĩ khác, họ cho rằng mấy chu kỳ cũ đang dần không còn đúng như trước nữa. Dòng tiền định chế vào đều đặn khiến thị trường không còn chạy theo cảm xúc đám đông như trước. BTC giữ được vùng giá cao không hẳn vì FOMO, mà vì nó đang được phân bổ như một tài sản dài hạn trong danh mục đầu tư toàn cầu.
Stablecoin cũng không còn chỉ để trú ẩn trong crypto nữa, mà đang được dùng nhiều hơn cho thanh toán xuyên biên giới, nhanh và rẻ hơn hệ thống ngân hàng truyền thống. Điều này tạo ra nhu cầu sử dụng thật, chứ không đơn thuần là mua để chờ giá tăng.
Ngoài ra, vốn đầu tư mạo hiểm cũng đang quay lại, nhưng tập trung hơn vào các dự án có doanh thu, có mô hình kinh doanh rõ ràng. Nhiều hệ sinh thái giờ đây không còn phụ thuộc hoàn toàn vào biến động giá của BTC như trước.
Nhóm này thường chọn chiến lược DCA, hold dài hạn, tham gia staking hoặc cung cấp thanh khoản để tối ưu lợi nhuận, thay vì cố gắng đoán đỉnh đáy ngắn hạn.
Cá nhân mình thì nghiêng về cách tiếp cận trung dung hơn. Mình không phủ nhận vai trò của chu kỳ, nhưng cũng không tin tuyệt đối vào khái niệm siêu chu kỳ. Theo mình, quan trọng nhất vẫn là theo dõi dòng tiền thật. ETF inflow, hành vi của holder dài hạn, lượng coin trên sàn… mấy chỉ số này phản ánh thị trường rõ hơn rất nhiều so với tin tức hay mấy dự đoán giá lan truyền trên mạng.
Với mình, giai đoạn này là lúc phải ngồi lại xem lại portfolio cho đàng hoàng. Thời “mua đại rồi chờ pump” có lẽ đã kết thúc. Dòng tiền rời khỏi những coin thuần "đầu cơ" để chuyển sang layer 1, layer 2, AI kết hợp blockchain, RWA, Privacy… là những mảng có khả năng thu hút vốn từ tài chính truyền thống.
Để linh hoạt hơn, hold phần nhỏ stablecoin cũng là một ý hay. Ví dụ như 30% stable, 70% crypto, để khi thị trường điều chỉnh có thể bắt dip kịp thời, vừa không bị đứng ngoài nếu xu hướng tăng vẫn tiếp diễn.
2026, theo mình là giai đoạn chuyển mình khá rõ của crypto. Thị trường không còn là chỗ “đánh bạc” như trước, mà đang được nhìn nhận nghiêm túc hơn như một loại tài sản. Lúc này, thắng thua không còn nằm ở may mắn hay chu kỳ, mà ở việc ai theo sát dòng tiền và kiểm soát rủi ro tốt hơn — đặc biệt sau vài lần trả giá....
#MarketCorrection #Crypto2026to2030 #Onchain