Tôi đã thấy quá nhiều lời hứa về “privacy” trong crypto. Lần nào cũng giống nhau, một lớp mã hóa, một vài thuật ngữ phức tạp, rồi kết luận rằng người dùng đã được bảo vệ. Nhưng thực tế thì… dường như không hẳn vậy.
Vấn đề không mới... Mọi giao dịch đều public, mọi tương tác đều để lại dấu vết. Bạn không cần lộ tên nhưng chỉ cần đủ dữ liệu thì người ta vẫn có thể nối các điểm lại với nhau. Ví, lịch sử giao dịch, hành vi on chain… tất cả tạo thành một “bản sắc” không chính thức, không ai nói thẳng nhưng ai dùng lâu cũng cảm nhận được.
Các hệ thống hiện nay đi theo hai cực: Một là ẩn toàn bộ, 2 là minh bạch hoàn toàn và đẩy trách nhiệm cho người dùng. Một bên là phải tin tuyệt đối, bên kia là phải phơi bày tất cả gần như không có vùng trung gian.
Midnight, ít nhất từ cách tôi nhìn có vẻ đang cố chạm vào khoảng trống này. Không phải bằng cách làm mọi thứ invisible mà bằng cách kiểm soát dữ liệu được tiết lộ: Một dạng selective disclosure nơi bạn chứng minh một điều gì đó là đúng mà không cần lộ toàn bộ dữ liệu phía sau. Nghe quen nhưng cách họ đặt nó vào ngữ cảnh smart contract thì… có vẻ khác một chút.
Không là một chain “riêng tư hoàn toàn”. Cũng không hẳn là một layer thêm vào để che đậy mà nó giống như một cách viết logic ứng dụng nơi privacy là một phần của thiết kế ngay từ đầu chứ không phải thêm vào sau.
Tuy nhiên, Privacy chỉ có ý nghĩa khi người dùng thực sự dùng nó, khi dev thực sự build với nó, khi hệ sinh thái chấp nhận trade off của nó.
Đây là một trong số ít hướng tiếp cận không đi theo lối mòn, tôi sẽ tiếp tục theo giõi.