Tôi đã thấy quá nhiều chu kỳ nói về “minh bạch tuyệt đối”. Blockchain được xây như thể mọi thứ nên bị phơi bày, giao dịch, ví, hành vi. Tất cả đều mở. Nghe thì hợp lý nhưng dùng một thời gian nó bắt đầu thấy… kỳ.
Các hệ thống hiện tại vận hành theo một giả định rất đơn giản: càng minh bạch càng tốt nhưng đời thực thì không như vậy. Không ai muốn lộ toàn bộ tài chính cá nhân, không ai muốn chiến lược giao dịch bị nhìn thấy trước khi thực hiện, không ai thực sự “thoải mái” với việc mọi thứ đều public nhưng họ vẫn dùng vì không có lựa chọn khác.
Dường như blockchain đang bị mắc kẹt trong một cực đoan: hoặc mở hoàn toàn hoặc đóng hoàn toàn. Cả hai đều không đúng, cả hai đều thiếu thứ ở giữa.
Một số hướng đi mới, như cách Midnight Network tiếp cận, có vẻ đang thử giải bài toán đó. Không phải ẩn hết, không phải lộ hết mà là chọn lọc. Thứ cần chứng minh thì chứng minh, thứ cần giữ kín thì giữ kín.
Ít nhất từ cách tôi nhìn đó là hướng hợp lý hơn so với hai thái cực cũ.
Nhưng phần này thì tôi vẫn hoài nghi. Privacy nghe hay, narrative cũng vậy. Nhưng cuối cùng mọi thứ vẫn quay về một câu hỏi cũ: có ai thực sự dùng không. Tôi vẫn đang chờ câu trả lời đó.