Tỷ phú Ray Dalio trong bài viết TIME ngày 9 tháng 4 đưa ra một luận điểm địa chính trị ở bề mặt, nhưng bên dưới là một lập luận về tiền tệ. Ông viết rằng các chỉ báo của mình cho thấy trật tự tiền tệ, một số trật tự chính trị trong nước và trật tự địa chính trị toàn cầu đang cùng lúc suy yếu.
Xung đột với Iran là chất xúc tác trước mắt, nhưng luận điểm cấu trúc sâu hơn là giới đầu tư đang kỳ vọng tình hình sẽ sớm ổn định, qua đó đánh giá thấp mức độ chuyển đổi đang diễn ra. Đây không phải là một cú sốc đơn lẻ, mà là một phần của quá trình dịch chuyển lớn hơn.
Trong bài TIME tháng 7 năm 2025 “Bảo vệ giá trị của tiền tệ”, Dalio cho rằng mâu thuẫn giữa Tổng thống Donald Trump và Chủ tịch Fed Jerome Powell thực chất xoay quanh giá trị của tiền. Khi gánh nợ quá lớn, phản ứng cổ điển là hạ lãi suất thực và làm giảm giá đồng tiền. Cũng trong bài đó, ông lưu ý rằng đồng USD đã giảm khoảng 27% so với vàng và 45% so với Bitcoin kể từ mùa hè năm trước.
Đến bài đăng LinkedIn tháng 1 năm 2026, Dalio lập luận rằng trật tự tiền tệ, chính trị trong nước và địa chính trị quốc tế đều đang đi qua cùng một Big Cycle, với giai đoạn hiện tại là tiền phá vỡ trật tự. Bài cảnh báo tháng 4 này chỉ là một chương khác trong chuỗi lập luận đó.
Khi khung nhìn chuyển từ cú sốc chiến tranh sang chuyển đổi trật tự tiền tệ, nhà đầu tư bắt đầu phải hỏi tài sản nào còn giữ được giá trị khi công cụ nợ kém đáng tin hơn và hệ thống fiat trở nên dễ tổn thương hơn về mặt chính trị. Trong bài LinkedIn tháng 6 năm 2025 “How Countries Go Broke”, Dalio nêu logic phân bổ: giữ dưới tỷ trọng ở tài sản nợ, tăng tỷ trọng vàng và chỉ giữ một lượng nhỏ Bitcoin.
Trong bài TIME tháng 10 năm 2025 “Gold Is the Safest Money”, ông nói rõ hơn, mô tả vàng là tài sản tiền tệ ít rủi ro bị phá giá hoặc tịch thu nhất. Trong khung này, Bitcoin dựa trên sự khan hiếm và tính phi chủ quyền, hoạt động ngoài mọi cơ quan phát hành, ngân hàng trung ương hay bảng cân đối của nhà nước.
Bitcoin trong giai đoạn căng thẳng
Dù Dalio xem Bitcoin như một tài sản tiền tệ phi chủ quyền trong dài hạn, thực tế thị trường lại cho thấy nó thường đi cùng tài sản rủi ro trong các cú sốc ngắn hạn. Vào ngày 7 tháng 4, khi căng thẳng với Iran leo thang, vàng tăng giá trong khi Bitcoin giảm gần 2% cùng với các tài sản rủi ro rộng hơn. Một phiên giao dịch như vậy không đủ để kết luận về cả cấu trúc thị trường, nhưng nó khớp với mô hình đã thấy trong giai đoạn xung đột hiện tại: vàng tăng vì nhu cầu trú ẩn, còn Bitcoin đi cùng cổ phiếu và nhóm công nghệ.
Vào tháng 2, đợt phục hồi của Bitcoin vượt 70.000 USD cũng diễn ra cùng nhịp với sự hồi phục của cổ phiếu công nghệ. Cách Dalio mô tả còn tách bạch hơn: ông gọi vàng là “the safest money”, còn Bitcoin chỉ là “a bit of Bitcoin”. Vàng có chiều sâu của tài sản dự trữ, uy tín ngân hàng trung ương và 5.000 năm tiền lệ tiền tệ. Bitcoin thì có nền tảng tổ chức đang hình thành, còn rủi ro pháp lý và lịch sử giá vẫn gần với tài sản tăng trưởng giai đoạn đầu hơn là kho lưu trữ giá trị lâu đời.
Dữ liệu từ các ngân hàng trung ương càng làm lập luận nghiêng về vàng rõ hơn. Reuters cho biết gần 70% ngân hàng trung ương được khảo sát coi địa chính trị là rủi ro toàn cầu lớn nhất, tăng từ 35% trong năm 2024. Gần 75% trong số đó đang nắm giữ vàng, và gần 40% đang cân nhắc tăng tỷ trọng.
Ngân hàng trung ương Trung Quốc cũng đã bổ sung vàng vào dự trữ trong tháng 3, đánh dấu tháng thứ 17 liên tiếp tăng nắm giữ. Những dòng tiền này mô tả một sở thích tiền tệ ở cấp tổ chức mà Bitcoin vẫn chưa đạt được ở quy mô tương đương.
Trong khung của Dalio, vàng là lựa chọn hard money chính, còn Bitcoin là lựa chọn phụ có độ biến động cao hơn. Tổ hợp dữ liệu vĩ mô cùng hành vi thị trường gần đây cho thấy đây vẫn là trật tự thực tế trong ngắn hạn, dù về dài hạn Bitcoin vẫn giữ một vai trò ngày càng quan trọng trong thế giới tiền tệ phân mảnh.