Movement từ bỏ cuộc đua layer-2 hậu bê bối thao túng token. Ảnh: CoinBay

Movement chuyển mình thành layer-1

Sau hơn một năm chìm trong khủng hoảng vì bê bối thao túng token MOVE, Movement đang thực hiện cuộc tái sinh lớn nhất kể từ khi ra mắt. Dự án chính thức từ bỏ mô hình layer-2 trên Ethereum để trở thành blockchain layer-1 độc lập, đồng thời chuyển hướng sang lĩnh vực thanh toán stablecoin và hạ tầng tài chính cho các thị trường mới nổi.

Theo xác nhận từ tân CEO Torab Torabi, dự án sẽ tiến hành một cuộc đại tu toàn diện về định hướng kinh doanh. Movement giờ đây muốn được nhìn nhận như một công ty fintech sử dụng blockchain làm hạ tầng vận hành thay vì một dự án crypto thuần túy.

Move Industries, đơn vị vận hành mới của Movement, cho biết đã hoàn tất việc kết nối với các mạng lưới thanh toán được cấp phép tại Mỹ, Canada và Liên minh châu Âu thông qua các đối tác sở hữu giấy phép chuyển tiền và tổ chức phát hành tiền mã hoá hợp pháp. Dự án đặt mục tiêu xây dựng hạ tầng thanh toán xuyên biên giới, kiều hối và tiết kiệm bằng USD cho các thị trường đang phát triển.

We have secured access to licensed payment rails in the US, EU, and Canada to become the stablecoin settlement and yield layer for emerging markets.

Billions of people are financially underserved.

We aim to fix that. pic.twitter.com/ix89ngoMDr

— Movement (@movement_xyz) June 2, 2026

Movement đã thiết lập quan hệ hợp tác với Circle, KAST, Sorted, Oro, Yuzu Money, Zoth cùng nhiều doanh nghiệp fintech khác để triển khai các sản phẩm thanh toán, quản lý ngân quỹ và tạo lãi suất từ stablecoin.

Một trong những bước đi đáng chú ý nhất là việc Circle triển khai USDCx trên mạng lưới Movement. USDCx là stablecoin được bảo chứng hoàn toàn bằng USDC theo tỷ lệ 1:1, cho phép thanh toán và chuyển tiền với chi phí gần như bằng không, kết nối trực tiếp với thanh khoản USDC trên hơn 30 blockchain thông qua hạ tầng Circle xReserve và CCTP.

Theo dữ liệu trích dẫn từ Ngân hàng Thế giới, dòng tiền kiều hối chảy vào các quốc gia thu nhập thấp và trung bình đạt khoảng 685 tỷ USD trong năm 2024. Trong khi đó, chi phí chuyển tiền xuyên biên giới toàn cầu vẫn ở mức trung bình 6,36% mỗi giao dịch, tạo ra dư địa khổng lồ cho các giải pháp thanh toán dựa trên stablecoin.

Đây cũng là lý do khiến ban lãnh đạo Movement quyết định rời bỏ thị trường layer-2 Ethereum vốn ngày càng bão hòa. Torabi thẳng thắn thừa nhận mạng lưới cũ gần như không có lợi thế cạnh tranh khi độ trễ giao dịch lên tới 7 giây và phụ thuộc vào nhiều lớp hạ tầng bên ngoài như Ethereum hay Celestia. Sau khi chuyển sang layer-1 riêng biệt với bộ validator độc lập, dự án đặt mục tiêu đưa thời gian hoàn tất giao dịch xuống dưới 500 mili giây.

Torabi chia sẻ ông đang dành phần lớn thời gian làm việc với các chính phủ, cơ quan quản lý và doanh nghiệp fintech tại châu Phi, Trung Đông và các nền kinh tế mới nổi nhằm tìm kiếm cơ hội ứng dụng stablecoin trong đời sống thực. CEO Movement tiết lộ vừa có chuyến công tác tới Ethiopia để gặp gỡ tổng thống, Bộ Tài chính và các doanh nghiệp fintech lớn của quốc gia này nhằm thảo luận về khả năng triển khai các giải pháp thanh toán dựa trên stablecoin.

Cuộc "đại phẫu" sau bê bối MOVE

Tham vọng mới của Movement khó có thể thoát khỏi cái bóng của bê bối liên quan đến market maker từng làm rung chuyển dự án hồi đầu năm 2025.

Theo kết quả điều tra của Binance lúc bấy giờ, một đơn vị tạo lập thị trường liên quan đến dự án mang tên Rentech đã kiểm soát khoảng 66 triệu token MOVE, tương đương 5% tổng cung. Chỉ một ngày sau khi token lên sàn, lượng token này đã bị bán tháo ồ ạt khiến giá MOVE lao dốc mạnh.

Sự việc nghiêm trọng đến mức Binance và Coinbase phải huỷ niêm yết MOVE. Sàn giao dịch lớn nhất thế giới thậm chí còn đóng băng số tiền thu được từ hoạt động giao dịch của market maker nhằm phục vụ điều tra. Từ mức đỉnh lịch sử 1,45 USD ngay khi list các sàn lớn, token này hiện chỉ còn giao dịch quanh vùng 0,014 USD mỗi đồng.

Biến động giá $MOVE trên toàn thời gian, ảnh chụp màn hình trên CoinGecko lúc 10:15 AM ngày 03/06/2026

Tài liệu nội bộ bị rò rỉ cho thấy Movement từng ký một số thỏa thuận phân bổ token gây tranh cãi với các cố vấn và đối tác bên ngoài, bao gồm cơ chế chia sẻ tới 10% nguồn cung token cho các bên trung gian nếu hỗ trợ thành công quá trình phát triển hệ sinh thái và ra mắt token trên các sàn giao dịch lớn.

Cùng thời điểm, cộng đồng liên tục đặt dấu hỏi về mối quan hệ giữa Movement Labs với Rentech và một số tổ chức trung gian tham gia quá trình tạo lập thị trường cho MOVE. Những nghi vấn này càng trở nên nghiêm trọng khi market maker nói trên bị cáo buộc thực hiện hoạt động bán token ngay sau khi niêm yết thay vì đảm nhận vai trò duy trì thanh khoản như thông lệ.

Áp lực từ cộng đồng và nhà đầu tư buộc Movement Labs phải mở cuộc điều tra nội bộ. Báo cáo sau đó kết luận cựu CEO Rushi Manche có liên quan đến quá trình phối hợp với các bên trung gian trong thương vụ market making gây tranh cãi. Kết quả là Manche bị miễn nhiệm khỏi vị trí điều hành.

Song, bê bối này không hoàn toàn khép lại sau khi Manche rời đi. Đầu năm nay, nhà sáng lập tai tiếng của Movement tiếp tục tái xuất với kế hoạch thành lập quỹ đầu tư trị giá 100 triệu USD dành cho các startup blockchain, một lần nữa làm dấy lên tranh luận trong cộng đồng về trách nhiệm cá nhân của các nhà sáng lập sau những vụ việc gây thiệt hại lớn cho nhà đầu tư.

Để tái thiết dự án, Move Industries được lập ra để tiếp quản hoạt động vận hành, ban lãnh đạo cũ bị thay thế. Movement Foundation còn triển khai chương trình mua lại token quy mô lớn. Tổ chức này đã buyback khoảng 19% lượng token từng được phân bổ cho các nhà đầu tư, tương đương hơn 4% tổng nguồn cung MOVE.