Bộ Tư pháp dưới thời Trump đang kháng cáo phán quyết của tòa án liên bang chặn các lệnh triệu tập bồi thẩm đoàn gửi tới Cục Dự trữ Liên bang (Fed) trong cuộc điều tra hình sự liên quan đến Chủ tịch Jerome Powell.
Diễn biến này không chỉ là tranh chấp pháp lý giữa công tố và Fed, mà còn tác động trực tiếp đến kế hoạch của Donald Trump muốn thay Powell bằng Kevin Warsh, khi Thượng viện bị “kẹt” vì điều tra chưa ngã ngũ.
NỘI DUNG CHÍNH
Bộ Tư pháp tuyên bố sẽ kháng cáo phán quyết chặn lệnh triệu tập liên quan đến điều tra Chủ tịch Fed Jerome Powell.
Phán quyết có thể kéo dài thời gian Powell tại vị do Thượng nghị sĩ Thom Tillis dọa chặn việc phê chuẩn Kevin Warsh.
Fed lập luận các lệnh triệu tập nhằm giúp tổng thống giành quyền lực mà luật liên bang không cho phép, làm dấy lên tranh luận về tính độc lập của ngân hàng trung ương.
Tòa liên bang chặn lệnh triệu tập gửi tới Fed trong điều tra liên quan Jerome Powell
Một thẩm phán liên bang đã chặn các lệnh triệu tập của bồi thẩm đoàn gửi tới Fed trong cuộc điều tra hình sự liên quan Chủ tịch Jerome Powell, và Bộ Tư pháp cho biết sẽ kháng cáo.
Thẩm phán Tòa án Quận Hoa Kỳ James Boasberg đã ngăn các trát đòi này trong một quyết định được công khai vào thứ Sáu. Vụ việc đặt ra câu hỏi then chốt: liệu công tố viên có thể buộc ngân hàng trung ương cung cấp tài liệu phục vụ điều tra hay không.
Jeanine Pirro, công tố viên liên bang tại Washington, D.C., gọi phán quyết là “vô lý” và nói Bộ Tư pháp sẽ kháng cáo. Bà cho rằng quyết định của tòa đã để Powell được “tắm trong miễn trừ” trước điều tra.
Phán quyết làm tăng khả năng Powell tại vị lâu hơn do Thượng viện kẹt phê chuẩn Kevin Warsh
Phán quyết chặn lệnh triệu tập có thể khiến Jerome Powell giữ ghế Chủ tịch Fed lâu hơn, vì một thượng nghị sĩ chủ chốt tuyên bố sẽ không ủng hộ phê chuẩn Kevin Warsh cho đến khi điều tra kết thúc.
Thượng nghị sĩ Thom Tillis nói ông sẽ không ủng hộ việc xác nhận Warsh trước khi vụ điều tra khép lại, tạo rào cản đáng kể cho đảng Cộng hòa, bên đang kiểm soát Thượng viện. Lợi thế của họ tại Ủy ban Ngân hàng được nêu là 13–11, khiến chỉ cần thiếu một phiếu cũng có thể làm lộ trình trở nên rối rắm.
Các nghị sĩ Dân chủ trong ủy ban, do Elizabeth Warren dẫn dắt, được mô tả là không có ý định hỗ trợ thông qua các lựa chọn nhân sự Fed của Trump. Điều này khiến việc “đẩy nhanh” phê chuẩn trở nên khó hơn nếu Tillis giữ quan điểm.
“Phán quyết này xác nhận cuộc điều tra hình sự nhắm vào Chủ tịch Powell yếu và vô căn cứ đến mức nào, và nó chẳng khác nào một cuộc tấn công thất bại vào tính độc lập của Fed… Kháng cáo chỉ làm trì hoãn việc phê chuẩn Kevin Warsh làm chủ tịch Fed tiếp theo.”
– Thom Tillis, Thượng nghị sĩ Hoa Kỳ, phát biểu/năm không nêu trong bài
Cuộc tranh chấp pháp lý gắn với nỗ lực của Trump muốn thay Chủ tịch Fed
Xung đột quanh Powell đan xen với mục tiêu của Trump đưa Kevin Warsh, cựu thống đốc Fed, lên làm chủ tịch tiếp theo, trong bối cảnh Trump lâu nay chỉ trích Powell về chính sách lãi suất.
Bài viết mô tả Trump trong nhiều năm công kích Powell về lãi suất và khi trở lại nắm quyền tiếp tục tìm cách “lái” Fed, đồng thời thử giới hạn pháp lý cho phép tổng thống can thiệp đến đâu. Trump được cho là muốn một chủ tịch cởi mở hơn với việc hạ chi phí vay.
Cuối tháng 1, Trump đã nêu tên Kevin Warsh để kế nhiệm Powell và ca ngợi Warsh sẽ trở thành một trong những chủ tịch Fed “vĩ đại”. Warsh được nói là được nhiều người Cộng hòa ưa thích, nhưng cuộc điều tra hình sự đã làm thay đổi phép tính chính trị của đề cử gần như ngay lập tức.
Fed phản công tại tòa, lập luận lệnh triệu tập nhằm tước tính độc lập của ngân hàng trung ương
Trong các hồ sơ tòa án công bố, Fed đưa ra lập luận pháp lý mạnh mẽ rằng lệnh triệu tập phục vụ mục tiêu chính trị, nhằm giúp tổng thống giành quyền lực mà luật liên bang không cho phép đối với Fed.
Hồ sơ hôm thứ Sáu cho thấy các luật sư ngoài của Fed liệt kê 100 phát ngôn công khai của Trump và đồng minh công kích Powell trong giai đoạn 2018 đến năm nay. Fed kết luận các lệnh triệu tập nhằm hỗ trợ Trump “tự giành lấy” một quyền lực “bị luật liên bang từ chối”.
Dù vậy, bài viết nhấn mạnh thắng lợi tại tòa có thể chưa đủ. Luật liên bang trao cho Fed quyền kiểm soát ngân sách, nhiệm kỳ dài và so le của quan chức, và bảo vệ họ khỏi bị bãi nhiệm chỉ vì bất đồng chính sách—nhằm tách chính sách tiền tệ khỏi chính trị.
Ví dụ được nêu gồm các quốc gia nơi lãnh đạo “nắm” chính sách ngân hàng trung ương như Thổ Nhĩ Kỳ và Argentina, vốn đối mặt lạm phát kéo dài, mức sống suy yếu và kinh tế bất ổn.
Trong khi đó, Elizabeth Warren nói các đề cử Fed không nên được thúc đẩy cho tới khi các cuộc điều tra với Powell và Thống đốc Lisa Cook bị hủy. Trump cũng đã tìm cách sa thải Cook, và vụ việc riêng này đang ở Tòa án Tối cao.
Ngay cả khi Fed tiếp tục giành lợi thế trước tòa, bế tắc chính trị quanh các đề cử có thể vẫn kéo dài do các điều kiện từ Thượng viện.
Những câu hỏi thường gặp
Tòa án đã chặn điều gì trong vụ liên quan Chủ tịch Fed Jerome Powell?
Một thẩm phán liên bang đã chặn các lệnh triệu tập bồi thẩm đoàn gửi tới Fed nhằm yêu cầu cung cấp tài liệu trong cuộc điều tra hình sự liên quan đến Chủ tịch Jerome Powell.
Bộ Tư pháp phản ứng ra sao với phán quyết chặn lệnh triệu tập?
Công tố viên liên bang tại Washington, D.C. cho biết Bộ Tư pháp sẽ kháng cáo, cho rằng phán quyết đã tạo ra một mức “miễn trừ” không phù hợp đối với Powell trước điều tra.
Vì sao phán quyết này có thể khiến Powell tại vị lâu hơn?
Thượng nghị sĩ Thom Tillis nói ông sẽ không ủng hộ việc phê chuẩn Kevin Warsh cho tới khi điều tra kết thúc. Điều đó khiến tiến trình xác nhận bị kẹt và có thể kéo dài thời gian Powell tiếp tục giữ ghế.
Fed lập luận gì về động cơ của các lệnh triệu tập?
Fed cho rằng các lệnh triệu tập mang mục tiêu chính trị, nhằm giúp tổng thống giành quyền lực mà luật liên bang không cho phép đối với một ngân hàng trung ương được thiết kế để độc lập.