Càng ở lâu trong crypto, mình càng nhận ra phần lớn dự án không thất bại vì thiếu ý tưởng. Chúng thất bại vì cố giải quyết những vấn đề mà thực ra chẳng mấy ai quan tâm, hoặc tạo ra một hệ thống phức tạp hơn chính vấn đề ban đầu.
Đó là lý do OpenLedger khiến mình dừng lại lâu hơn bình thường.
Điều mình thấy thú vị không nằm ở cụm từ "AI blockchain". Thị trường đã dùng cụm từ đó quá nhiều rồi. Thứ khiến mình chú ý là cách dự án nhìn dữ liệu như một tài sản có thể tạo ra giá trị lâu dài thay vì chỉ là nguyên liệu bị tiêu thụ trong quá trình huấn luyện AI.
Nếu nhìn vào cách internet đang vận hành hiện nay, phần lớn dữ liệu được tạo ra bởi cộng đồng. Nhưng khi AI model trở nên giá trị hơn, rất ít người biết dữ liệu nào đã góp phần tạo nên kết quả đó, và càng ít người nhận được lợi ích từ nó.
OpenLedger đang cố xây dựng một cơ chế khác.
Thông qua Datanets, dữ liệu được tập hợp thành các mạng chuyên biệt cho từng lĩnh vực. Sau đó, Proof of Attribution được sử dụng để theo dõi nguồn gốc và mức độ ảnh hưởng của dữ liệu đối với model hoặc output AI. Ít nhất theo cách mình hiểu, họ đang cố làm cho contribution trở thành thứ có thể được ghi nhận thay vì bị hòa tan hoàn toàn vào hệ thống.
Nghe khá hợp lý.
Nhưng đây cũng là lúc những câu hỏi khó xuất hiện.
Làm sao để phân biệt dữ liệu chất lượng cao với dữ liệu được tạo ra chỉ để săn reward? Làm sao để attribution đủ chính xác khi nhiều nguồn dữ liệu cùng tác động tới một kết quả? Và quan trọng hơn, liệu nhu cầu thực tế dành cho các model chuyên biệt có đủ lớn để duy trì toàn bộ vòng kinh tế này hay không?
Mình chưa có câu trả lời.
Nhưng mình nghĩ đó mới là lý do OpenLedger đáng theo dõi.
Không phải vì nó hứa hẹn một tương lai AI hoàn hảo, mà vì nó đang cố xử lý một bài toán nền tảng mà ngành AI sớm muộn cũng phải đối mặt: nếu dữ liệu tạo ra giá trị, liệu người đóng góp dữ liệu có nên được nhìn thấy trong chuỗi giá trị đó hay không?
Có thể dự án sẽ thành công.
Cũng có thể không.
Nhưng ít nhất đây là một trong số ít narrative AI hiện tại khiến mình suy nghĩ về vấn đề phía sau công nghệ nhiều hơn là những con số trên biểu đồ giá.