Hôm trước, mình hỏi Hùng, một người bạn làm trong bộ phận kiểm soát nội bộ của một công ty tài chính, điều gì khiến cậu ấy mất nhiều thời gian nhất mỗi ngày.
Mình hỏi:
"Các cậu đang viết thêm policy à?"
Hùng cười:
"Không, viết policy thì nhanh nhưng làm sao để ai cũng làm giống nhau mới mất thời gian."

Lúc đó mình mới nhận ra.

Một policy có thể rất rõ.

Nhưng trước khi trở thành hành động, nó vẫn phải đi qua cách con người hiểu nó.

Và chỉ cần bước đó còn tồn tại, cùng một policy vẫn có thể tạo ra nhiều kết quả khác nhau.

Ý nghĩ ấy quay trở lại khi mình tìm hiểu về Newton.

Phần lớn governance trong DeFi vẫn tồn tại dưới dạng tài liệu. Khi transaction xuất hiện, con người vẫn phải tự diễn giải policy trước khi quyết định.

Nhưng trong @NewtonProtocol , policy không còn cần được diễn giải khi transaction được thực thi. Nó trực tiếp quyết định transaction nào được phép tạo ra state transition tiếp theo.

Cuộc thảo luận không còn là:
"Tôi nghĩ giao dịch này tuân thủ policy."
Mà chỉ còn:
"Giao dịch này đã vượt qua policy."

Theo mình, thay đổi lớn nhất là governance không còn phụ thuộc vào cách con người hiểu policy.

Nó phụ thuộc vào việc mọi transaction đều phải đi qua cùng một logic trước khi một state transition được phép xảy ra.

Đó là sự chuyển dịch từ governance-as-document sang governance-as-execution.

Trong Newton, vault không còn được định nghĩa bởi những policy nó viết ra, mà bởi những transaction mà policy của nó cho phép trở thành trạng thái onchain.

Governance không còn mô tả cách một vault nên vận hành. Nó trực tiếp quyết định cách vault được phép vận hành.
#Newt $NEWT $M $BTW