Tôi đã thấy quá nhiều vòng lặp trong thị trường này. Những game bắt đầu như một thử nghiệm rồi thành một nền kinh tế rồi cuối cùng… quay lại thành một hệ thống phân phối phần thưởng. Nghe thì khác nhau nhưng cảm giác thì giống nhau. Người chơi đến vì gameplay, ở lại vì incentive và rời đi khi incentive không còn đủ.
Đó là phần tôi luôn quay lại và suy nghĩ.
Không phải vì nó mới mà vì nó lặp lại gần như nguyên vẹn qua từng chu kỳ.
Vấn đề của GameFi ít nhất từ cách tôi nhìn chưa bao giờ là công nghệ. Không phải TPS, không phải chain nào nhanh hơn mà là một thứ nhàm chán hơn nhiều đó là làm sao giữ người chơi ở lại khi không còn lý do tài chính.
Quá nhiều hệ thống cố giải quyết điều đó bằng cách bơm thêm reward. Họ thêm token, họ thêm quest, họ thêm cơ chế staking, farming, multiplier. Mỗi lần retention giảm họ thêm một lớp incentive mới và mỗi lớp như vậy lại tạo thêm một lớp phụ thuộc.
Các hệ thống trở nên phức tạp hơn còn gười chơi thì trở nên “tính toán” hơn.
Và rồi mọi thứ bắt đầu lệch.
Gameplay không còn là trung tâm mà nó trở thành một interface cho việc tối ưu hóa phần thưởng. Người chơi không còn chơi game mà họ vận hành một hệ thống, một hệ thống mà họ không thực sự tin nhưng vẫn tiếp tục vì có vẻ vẫn còn lợi nhuận.
Đó là ma sát mà nhiều người cảm nhận được nhưng không gọi tên.
Pixels trong một khoảng thời gian dường như đã đi lệch khỏi quỹ đạo đó. Không hoàn toàn nhưng đủ để tạo ra sự khác biệt. Họ không cố làm một game play to earn theo nghĩa truyền thống mà họ tạo ra một môi trường mà người chơi thực sự tương tác với nhau với tài nguyên, với một nền kinh tế có nhịp riêng.
Nghe thì có vẻ đơn giản nhưng thực tế thì không.
Vì khi bạn có một nền kinh tế đủ sống thì bạn bắt đầu đối mặt với một vấn đề khác. Không còn là làm sao thu hút người chơi mới mà là “ làm sao hệ thống này tiếp tục vận hành khi có hàng trăm nghìn hành vi khác nhau diễn ra cùng lúc ”.
Đó là nơi mọi thứ trở nên thú vị hơn.
Tôi bắt đầu thấy một hướng đi khác không phải từ narrative mà từ cách hệ thống được xây.
Stacked ít nhất từ những gì tôi quan sát có vẻ không được đặt ra như một sản phẩm dành cho người chơi cuối. Nó giống một lớp phía dưới, một thứ mà người dùng bình thường không cần hiểu nhưng toàn bộ hệ thống phía trên phụ thuộc vào nó.
Không phải một game mà là một phần của hạ tầng.
Điều này nếu nhìn kỹ khá là lạ.
GameFi trước giờ thường cố gắng mở rộng theo chiều ngang như thêm tính năng, thêm nội dung, thêm tokenomics nhưng ở đâ, hướng đi có vẻ ngược lại đó là thu nhỏ phạm vi sản phẩm và đẩy phần còn lại xuống tầng dưới.
Không phải xây thêm gameplay mà là chuẩn hóa cách gameplay vận hành.
Không phải thêm incentive mà là kiểm soát cách incentive được phân phối.
Sự khác biệt này không dễ thấy ngay vì nó không nằm ở UI mà nó nằm ở logic phía sau và cũng vì thế nó không hấp dẫn theo kiểu thông thường.
Không có thứ gì “wow” ngay từ đầu, không có narrative dễ kể, không có câu chuyện kiểu “ đây là tương lai của GameFi ” mà chỉ là một hệ thống đang cố làm cho mọi thứ ít rối hơn một chút.
Tất nhiên điều đó không có nghĩa là nó sẽ hoạt động.
Thị trường này đã có quá nhiều hệ thống được thiết kế rất đẹp trên giấy. Whitepaper thì luôn hợp lý, narrative thì luôn mạch lạc nhưng khi đưa vào thực tế hành vi người dùng thường phá vỡ mọi giả định.
Đó là phần mà tôi luôn giữ sự hoài nghi.
Stacked có thể là một bước đi đúng hướng hoặc cũng có thể chỉ là một lớp abstraction nữa làm cho hệ thống trông gọn gàng hơn mà không thực sự giải quyết vấn đề cốt lõi.
Pixels cũng vậy, thành công của họ nếu có không nằm ở việc họ thiết kế tốt hơn mà ở việc họ vô tình chạm vào một trạng thái cân bằng hiếm hoi giữa gameplay và kinh tế.
Câu hỏi là trạng thái đó có thể được tái tạo không ? hay nó chỉ là một snapshot tạm thời của thị trường ?
Tôi chưa có câu trả lời.
Tôi chỉ thấy một điều là khi một game bắt đầu xây hạ tầng cho chính nó và có thể cho cả những hệ thống khác thì nó không còn chỉ là một game nữa nhưng điều đó có tốt hay không… thì còn phải chờ.
Ít nhất là với tôi đây vẫn là một thứ đáng theo dõi không phải vì nó hứa hẹn điều gì lớn mà vì nó đang cố giải quyết một vấn đề rất cũ theo một cách hơi khác.
Phần này tôi vẫn đang chờ....!