Tôi đã nghĩ về việc Pixels có thể thiết kế onboarding như một funnel tối ưu hay không trong một thời gian khá dài. Ban đầu tôi gần như không quá chú ý đến câu hỏi này. Ý tôi là onboarding trong game Web3 thường giống nhau, người chơi vào game, kết nối ví, làm vài nhiệm vụ cơ bản và nhận phần thưởng nhỏ rồi tự khám phá tiếp. Không có gì quá mới, không có gì quá khác biệt và phần lớn dự án đều gọi đó là onboarding.

Nhưng nếu nhìn kỹ hơn một chút tôi bắt đầu thấy vấn đề nằm ở chỗ khác. Onboarding không chỉ là hướng dẫn người chơi cách chơi. Onboarding thực chất là một funnel, một chuỗi trải nghiệm được thiết kế để dẫn người dùng từ tò mò sang hiểu, từ hiểu sang tham gia và từ tham gia sang gắn bó. Và nếu nhìn Pixels dưới góc độ đó thì câu hỏi bắt đầu trở nên thú vị hơn. Pixels có đang xây dựng một funnel thực sự hay chỉ là một tutorial được kéo dài ?

Điều thú vị là Pixels vốn có lợi thế khá đặc biệt. Giao diện đơn giản, phong cách pixel art dễ tiếp cận và gameplay không quá phức tạp. Điều đó giúp người mới bước vào mà không cảm thấy bị choáng ngợp. Trong Web3, điều này không phải chuyện nhỏ. Nhiều game yêu cầu người dùng hiểu tokenomics, NFT, staking ngay từ đầu. Pixels thì khác, bạn vào game, bạn di chuyển nhân vật, bạn trồng cây, bạn làm nhiệm vụ. Cảm giác giống game truyền thống hơn là sản phẩm blockchain.

Nghe thì đơn giản nhưng nếu nghĩ kỹ hơn thì đó chính là bước đầu của một funnel tốt. Không ép người dùng hiểu mọi thứ ngay lập tức, không buộc họ phải đưa ra quyết định tài chính ngay từ đầu. Pixels dường như đang kéo người chơi vào bằng trải nghiệm không phải bằng token.

Nhưng rồi tôi bắt đầu tự hỏi, điều đó có thực sự là funnel tối ưu hay chỉ là bước đầu dễ chịu. Một funnel tối ưu không chỉ giữ người chơi trong vài phút đầu mà nó phải dẫn họ đi sâu hơn từng bước một mà không khiến họ nhận ra mình đang bị dẫn dắt.

Và ở đây Pixels bắt đầu cho thấy một vài dấu hiệu thú vị. Người chơi ban đầu làm nhiệm vụ đơn giản, sau đó họ bắt đầu kiếm tài nguyên rồi họ nhận ra tài nguyên có thể giao dịch, rồi họ nhận ra có marketplace, rồi họ bắt đầu quan tâm đến token. Quá trình này diễn ra tự nhiên và không có bước nhảy quá lớn, không có khoảnh khắc khiến người chơi phải dừng lại để học quá nhiều thứ.

Điều này khá giống với cách các sản phẩm Web2 thiết kế funnel. Người dùng không được dạy mọi thứ ngay từ đầu mà họ được dẫn dắt từng bước. Từng trải nghiệm nhỏ tích lũy lại thành sự hiểu biết lớn hơn và nếu Pixels đang làm điều này có chủ ý thì onboarding của họ không còn là onboarding nữa mà nó trở thành một hành trình chuyển đổi.

Nhưng nếu nghĩ sâu hơn thì một funnel tối ưu không chỉ dừng ở việc giữ người chơi mà nó còn phải tối ưu chuyển đổi và đây là điểm mà tôi bắt đầu thấy câu hỏi lớn hơn. Pixels có đang tối ưu để người chơi trở thành người dùng dài hạn hay đang tối ưu để người chơi tham gia vào nền kinh tế game.

Hai thứ này không hoàn toàn giống nhau. Một game có thể giữ người chơi lâu nhưng không khiến họ tham gia sâu vào hệ sinh thái. Ngược lại một game có thể khiến người chơi nhanh chóng tham gia kinh tế nhưng lại không giữ được lâu. Funnel tối ưu phải cân bằng cả hai.

Điều này dẫn đến một layer khác của vấn đề. Pixels không chỉ là game mà nó còn là một nền kinh tế và khi onboarding trở thành funnel thì câu hỏi bắt đầu chuyển sang. Funnel đó đang tối ưu cho trải nghiệm người chơi hay tối ưu cho hệ sinh thái token.

Công nghệ không trung lập, Funnel cũng không trung lập. Một funnel có thể được thiết kế để tối đa hóa retention nhưng cũng có thể được thiết kế để tối đa hóa monetization và đôi khi hai mục tiêu này mâu thuẫn nhau.

Nếu Pixels dẫn người chơi vào nền kinh tế quá nhanh thì người chơi có thể cảm thấy áp lực. Nếu Pixels dẫn quá chậm người chơi có thể không bao giờ hiểu giá trị của hệ sinh thái. Vấn đề nằm ở điểm cân bằng.

Một điểm khác khiến tôi suy nghĩ là cách Pixels giảm friction. Nhiều game Web3 có onboarding phức tạp vì blockchain. Pixels cố gắng ẩn đi phần blockchain ở giai đoạn đầu. Người chơi không cần hiểu ví, không cần hiểu NFT ngay lập tức nên điều này giúp giảm friction rất nhiều.

Nhưng nếu nghĩ kỹ hơn thì điều này cũng đặt ra câu hỏi khác. Khi blockchain bị ẩn đi thì người chơi có thực sự hiểu mình đang tham gia vào hệ sinh thái Web3 hay không và khi họ bắt đầu nhận ra yếu tố kinh tế thì liệu trải nghiệm có bị thay đổi.

Điều thú vị là đây giống như một funnel hai lớp. Lớp đầu là game truyền thống. Lớp sau là nền kinh tế Web3. Người chơi bước vào lớp đầu mà không nhận ra lớp sau và rồi khi họ đã quen với trải nghiệm thì lớp thứ hai mới dần xuất hiện.

Nghe thì khá thông minh nhưng cũng có một rủi ro. Nếu người chơi đến vì game nhưng hệ thống dần hướng họ sang kinh tế thì có thể sẽ có sự lệch kỳ vọng. Một số người sẽ thích điều đó nhưng một số khác có thể không.

Điều này khiến tôi nghĩ đến một câu hỏi lớn hơn. Pixels đang thiết kế onboarding để thu hút gamer hay để thu hút crypto user. Hai nhóm này có hành vi rất khác nhau. Gamer quan tâm đến trải nghiệm. Crypto user quan tâm đến cơ hội kinh tế.

Một funnel tối ưu phải biết mình đang tối ưu cho ai và nếu Pixels cố gắng phục vụ cả hai thì funnel sẽ trở nên phức tạp hơn nhiều. Nhưng nếu họ làm được đó sẽ là một lợi thế rất lớn.

Một điểm nữa mà tôi thấy đáng chú ý là Pixels có tính xã hội khá mạnh. Người chơi thấy người khác di chuyển, tương tác và xây dựng. Điều này tạo ra một dạng onboarding tự nhiên. Người chơi học từ người chơi khác. Không cần tutorial quá dài. Không cần hướng dẫn phức tạp.

Đây là kiểu onboarding mạnh nhất. Không phải hệ thống dạy người chơi mà là cộng đồng kéo người chơi vào và nếu điều này được thiết kế có chủ ý thì Pixels đang xây dựng funnel dựa trên network effect.

Nhưng nếu nghĩ sâu hơn network effect cũng cần thời gian. Nếu người chơi mới vào mà không thấy đủ hoạt động thì funnel có thể bị yếu. Điều đó có nghĩa là onboarding không chỉ phụ thuộc vào thiết kế mà còn phụ thuộc vào mật độ người dùng.

Và rồi tôi nhận ra câu hỏi về onboarding funnel không chỉ là câu hỏi về UI hay UX. Nó là câu hỏi về toàn bộ hệ sinh thái. Gameplay, kinh tế, cộng đồng và tất cả đều là một phần của funnel.

Điều này khiến tôi hơi thay đổi góc nhìn. Có thể Pixels không đang thiết kế onboarding theo cách truyền thống. Có thể họ đang thiết kế một funnel sống. Một funnel thay đổi theo hệ sinh thái.

Nghe thì tham vọng nhưng cũng không dễ.

Vì cuối cùng funnel tối ưu không phải là funnel khiến người chơi vào nhanh nhất mà là funnel khiến người chơi ở lại lâu nhất và điều đó không thể chỉ dựa vào thiết kế ban đầu, nó phụ thuộc vào trải nghiệm liên tục.

Vì vậy câu hỏi thật sự có lẽ không phải Pixels có thể thiết kế onboarding như funnel tối ưu hay không mà là Pixels có thể duy trì funnel đó khi hệ sinh thái phát triển hay không. Và đây có lẽ mới là bài test thật sự, không phải onboarding ban đầu mà là hành trình dài hạn sau onboarding.

Còn lại phụ thuộc vào cách Pixels cân bằng giữa game, kinh tế và cộng đồng và đó là một bài toán không có câu trả lời cố định.
@Pixels $PIXEL #pixel