Càng theo dõi AI lâu, mình càng cảm thấy bài toán lớn nhất không còn là xây model mạnh hơn nữa.
Model sẽ tiếp tục tốt lên. Compute sẽ tiếp tục rẻ hơn. Agent sẽ ngày càng thông minh hơn.
Nhưng có một câu hỏi vẫn chưa có lời giải rõ ràng:
Ai thực sự tạo ra giá trị trong nền kinh tế AI?
Dữ liệu đến từ đâu?
Ai đóng góp kiến thức để mô hình học được?
Ai nên được hưởng lợi khi AI tạo ra doanh thu hoặc sản phẩm mới?
Đó là lý do mình chú ý tới @OpenLedger.
Thay vì chỉ xây thêm một blockchain gắn nhãn AI, OpenLedger đang tập trung vào thứ nằm phía sau các mô hình: dữ liệu, attribution và cơ chế phân phối giá trị.
Ý tưởng cốt lõi của dự án khá thú vị. Thông qua DataNets và Proof of Attribution, OpenLedger muốn biến dữ liệu, mô hình và AI agents thành những tài sản có thể được theo dõi, ghi nhận đóng góp và tạo ra giá trị kinh tế minh bạch hơn.
Nghe thì đơn giản.
Nhưng thực tế đây lại là một trong những vấn đề khó nhất của AI hiện nay.
Bởi phần lớn giá trị trong AI đang bị che khuất phía sau những hệ thống khép kín. Người đóng góp dữ liệu thường không biết dữ liệu của mình được sử dụng như thế nào. Người xây dựng mô hình nhỏ rất khó hưởng lợi khi giá trị được hấp thụ bởi các hệ thống lớn hơn.
OpenLedger đang cố gắng tạo ra một lớp hạ tầng để thay đổi điều đó.
Tất nhiên mình vẫn giữ sự thận trọng như với mọi dự án crypto khác. Một ý tưởng đúng không đồng nghĩa với việc sẽ thực thi thành công. Attribution, incentive và chất lượng dữ liệu đều là những bài toán rất khó khi đưa vào thực tế.
Nhưng giữa rất nhiều dự án AI chỉ nói về narrative, OpenLedger ít nhất đang tập trung vào một vấn đề có thật.
Và đôi khi, đó mới là thứ đáng theo dõi nhất.