Arbitrum vừa chính thức phát hành trình biên dịch Move-to-WASM (do Rather Labs phát triển). Đây là bước nhảy vọt quan trọng nhất về mặt thu hút lập trình viên. Công cụ này cho phép dịch trực tiếp mã nguồn viết bằng ngôn ngữ Move (vốn rất phổ biến trên các mạng lưới phi-EVM như Aptos, #SUI ) sang mã WebAssembly (WASM).
Nhờ kiến trúc Dual-VM (Chạy song song EVM và WASM) của Arbitrum Stylus, các nhà phát triển hệ Move giờ đây có thể "bê nguyên" ứng dụng của họ lên Arbitrum mà không cần viết lại bằng Solidity, giúp Arbitrum tiếp cận được tệp tài năng và ứng dụng khổng lồ từ các chuỗi L1 khác.
Thực tế vận hành sau nâng cấp ArbOS 51 "Dia" & Đồng bộ "Fusaka"
Sau khi hoàn tất đợt fork lớn ArbOS 51 Dia để đồng bộ với bản nâng cấp Fusaka của Ethereum, hiệu năng thực tế của mạng lưới Arbitrum One tính đến hôm nay đã ghi nhận những chỉ số ấn tượng.
Tốc độ xử lý trung bình đạt khoảng 57 TPS, đỉnh điểm chịu tải thực tế (Max Recorded) lên tới 2.036 TPS. Phí gas trung bình cho một giao dịch chuyển đổi (swap) token giữ ổn định ở mức cực rẻ: $0.004 – $0.01.
Việc tích hợp hàm tiền biên dịch (precompile) cho đường cong secp256r1 đang bắt đầu được các ví L2 khai thác sâu. Người dùng hiện tại đã có thể tạo ví và ký duyệt giao dịch trực tiếp bằng FaceID hoặc Passkey của điện thoại với độ bảo mật chuẩn cấp doanh nghiệp mà không cần lưu chuỗi ký tự phân mã (seed phrase) phức tạp.
Áp dụng thuật toán nén dữ liệu CLZ opcode giúp giảm đáng kể chi phí tính toán toán học phức tạp trên chuỗi, đồng thời tính năng "định giá gas đa tài nguyên" giúp phí không bị nhảy vọt cục bộ khi mạng lưới bị nghẽn (congestion).
Sự kiện Arbitrum DAO bỏ phiếu thực thi lệnh khóa mức giao thức đối với số tiền 30.766 #ETH (~71 triệu USD) từ vụ hack KelpDAO hồi giữa tháng 5/2026 đã mang lại một bài kiểm tra kỹ thuật lớn:
Mạng lưới chứng minh được hiệu quả của BoLD (Bounded Liquidity Delay) cơ chế bằng chứng gian lận (fraud proof) không cần cấp quyền. Nó cho phép bất kỳ ai cũng có thể tham gia tranh chấp và xác thực giao dịch để bảo vệ mạng lưới mà không sợ bị tấn công trì hoãn (delay attacks).
Việc can thiệp chặn đứng dòng tiền của hacker ngay trên Layer 2 một cách an toàn mà không làm ảnh hưởng đến hiệu năng hay tính toàn vẹn của sổ cái Ethereum (L1) đã ghi điểm lớn trong mắt các tổ chức tài chính lớn về khả năng ứng phó sự cố bảo mật.
Chiến lược "Arbitrum Everywhere" năm 2026 đang chứng kiến sự thành công của bộ khung cấu trúc Arbitrum Orbit.
Khác với mô hình chia sẻ tính liên thông (interoperability) bó buộc như Superchain của Optimism, Orbit cho phép các dự án tùy biến tối đa: Tự chọn token làm gas (Custom gas token), tự chọn tầng khả dụng dữ liệu (Data Availability - DA như AnyTrust để hạ chi phí xuống gần bằng 0).
Điển hình là định chế tài chính lớn Robinhood đang chạy thử nghiệm mạng lưới riêng (Robinhood Chain) dựa trên công nghệ Arbitrum Orbit, khẳng định bộ mã nguồn Nitro của Arbitrum là lựa chọn hàng đầu cho các ứng dụng quy mô lớn của Web2 chuyển dịch lên Web3.
Đến giữa năm 2026, ranh giới về chi phí giao dịch giữa các L2 hàng đầu như Arbitrum và Base/Optimism gần như đã san bằng (đều ở mức dưới 1 cent). Lợi thế cạnh tranh cốt lõi của Arbitrum hiện nay nằm ở sự linh hoạt của kiến trúc Multi-VM (Stylus) và độ trưởng thành vượt trội của bộ công cụ Orbit. Công nghệ của Arbitrum #ARB đang chuyển dịch rất bài bản để trở thành một "Layer hạ tầng toàn cầu" thay vì chỉ là một không gian DeFi nhỏ lẻ. $BTC $USDC
