Avrupa kripto sektörü son yılların en sert daralmasına giriyor. 1 Temmuz MiCA (Markets in Crypto-Assets) son tarihi öncesinde yaklaşık 210 şirket MiCA lisansı almış durumda.
Bu rakam, 2024 yılında Avrupa Birliği genelinde kaydedilen yaklaşık 2.747 Sanal Varlık Hizmet Sağlayıcısı (VASP) kaydıyla kıyaslandığında çok düşük kalıyor. Sektör takipçileri ve düzenleyici verilerine göre, yeni lisanslı grup, kayıtlı şirketlerin yalnızca %7 ila %8’ine denk geliyor.
Sektör takipçisi Coincub 2024’te Avrupa’da 2.747 VASP kaydı tespit etti. Sadece Polonya’nın payı 1.400’ün üzerinde. ChainScreen Nisan 2026’da yetkili CASP sayısını yaklaşık 183 olarak gösterdi. ITISPay ise bu rakamı mayıs itibariyle 210 civarına güncelledi.
Estonya’daki tablo ise daralmayı fazlasıyla net gösteriyor. Ülkenin Mali İstihbarat Birimi, haziran 2021’de 641 lisanslı VASP olduğunu bildirmişti. Bu sayı ekim 2024’te 45’e, şubat 2025’te ise 40’a kadar geriledi. Oysa Estonya bir zamanlar Avrupa’nın en büyük kripto merkezlerinden biriydi.
Fransa ise bu süreçte farklı bir noktaya dikkat çekiyor. Reuters‘a göre ocak ayında yaklaşık 90 ruhsatsız Fransız şirketin yalnızca %30’u MiCA yetkilendirmesine başvurmuştu. Şirketlerin %40’ı başvurmayı düşünmüyor, %30’u ise düzenleyici otoriteye hiç yanıt vermemişti.
Circle Avrupa Birliği Strateji ve Politika Direktörü Patrick Hansen, Aralık 2024’ten bu yana MiCA yetkilendirmelerini yakından takip ediyor. 2026 başındaki verilerine göre verilen ilk 54 onayın 39’u CASP lisansı, 14’ü ise stablecoin ihraççısı onayıydı.
O günden bu yana lisanslama süreci hızlansa da, hala eski piyasanın oldukça gerisinde. Lisanslı kripto para borsaları listesi dahi bu şirketlerin yalnızca küçük bir bölümünü kapsıyor.
Neden Çoğu Şirket Yolun Sonuna Geliyor?
CASP standardı; yönetişim framework’leri, sermaye yeterliliği, siber güvenlik kontrolleri, müşteri koruması ve sürekli denetçi iletişimi gibi birçok yükümlülük getiriyor. Özellikle küçük ölçekli şirketler, bu sabit maliyetleri karşılamakta zorlanıyor.
Morpho Kamu İlişkileri Başkanı ve Fransa endüstri derneği ADAN’ın eski başkanı Faustine Fleuret, MiCA’nın küçük oyunculara ağır bir yük getirdiğini savunuyor.
‘Küçük bir startup ile uluslararası bir dev şirket aynı şekilde değerlendiriliyor: MiCA kurallarında aktörün boyutuna veya doğurduğu risklere göre bir ölçeklendirme yapılmıyor.’ dedi.
Önceki ulusal rejimlerde VASP lisanslama süreci zaten oldukça zorluydu. MiCA ise çıtayı çok daha yukarı taşıyor ve boyut gözetmeksizin tüm başvuru sahiplerine aynı kuralları uyguluyor.
1 Temmuz’dan Sonra Neler Olacak?
Madrid merkezli Fazil Crypto’nun CEO’su Ignacio Santos, İspanya’da CASP lisansı aldıktan sonra şirketine yönelik yoğun ilginin başladığını BeInCrypto ile paylaştı.
‘Yetki aldığımız açıklandığından beri inanılmaz bir hareketlilik gördük. Kripto para borsaları, ödeme firmaları, hukuk büroları, birleşme & satın alma danışmanları, kripto projelerine sahip girişimciler ve Avrupa dışından birçok şirket bizimle iletişime geçti.’ dedi.
1 Temmuz sonrası ruhsatsız şirketlerin önünde beş seçenek bulunuyor: Lisans almak ya da faaliyeti sonlandırmak. Bunun dışında düzenli şekilde operasyonu kapatmak, müşterilerini yetkili bir CASP’ye devretmek veya lisanslı bir şirketle birleşmek mümkün. Fransa Mali Piyasalar Otoritesi (AMF) de mayıs ayında uyardı: Yetki olmadan faaliyet göstermek şirketleri ceza kovuşturmasına açık hale getiriyor.
Süreci yakından takip eden hukuk bürolarına göre, 2026’nın ikinci yarısında büyük çaplı bir konsolidasyon dalgası yaşanacak. Avrupa piyasasına girmek isteyen uluslararası oyuncular da küçük yerel işletmelerle aynı tercihle karşı karşıya. Son AB kripto lisans kuralları, framework’ün büyük ve sermayesi güçlü oyuncuları korumaya devam edeceğini gösteriyor.
Ortaya çıkacak yeni piyasa 2026’nın sonunda daha küçük ama çok daha yoğunlaşmış olacak. Ancak bireysel yatırımcılar için daha güvenli olup olmayacağını ise sonrasında yapılacak denetimler belirleyecek.