Tôi đã thấy quá nhiều infrastructure cho GameFi, quá nhiều “ platform mở ra cho dev ”, quá nhiều lần hứa hẹn rằng lần này sẽ khác và rồi vòng lặp quen thuộc vẫn quay lại đó là game không giữ được người, token không giữ được giá còn hệ thống thì… vẫn nằm đó, khá đẹp trên giấy.
Điều làm tôi luôn quay lại suy nghĩ không phải là công nghệ mà là hành vi. GameFi ít nhất từ cách tôi nhìn chưa bao giờ thiếu công cụ, nó thiếu thứ đơn giản hơn nhiều đó là một môi trường nơi người chơi ở lại đủ lâu để mọi thứ còn lại có ý nghĩa.
Vấn đề này không mới nhưng nó dai dẳng.
Các hệ thống GameFi trước đây thường bắt đầu từ token, họ thiết kế reward trước rồi mới nghĩ đến gameplay, họ tối ưu dòng tiền trước rồi mới nghĩ đến trải nghiệm. Kết quả là một vòng lặp khá dễ đoán, người chơi đến vì lợi nhuận không phải vì game và khi lợi nhuận giảm họ rời đi nhanh hơn cả lúc họ đến. Quá nhiều hệ thống bị lặp lại như vậy.
Quá nhiều game “có thể kiếm tiền” nhưng không có lý do để chơi nếu bỏ yếu tố tiền ra ngoài và khi mỗi game là một silo riêng biệt mọi thứ càng tệ hơn. Người chơi không mang theo được gì, studio không tận dụng được gì. Thanh khoản, attention và cả cộng đồng… đều bị chia nhỏ, mỗi dự án lại phải “đốt” lại từ đầu. Lại marketing, lại incentive, lại một vòng lặp cũ và đó là phần tôi luôn quay lại.
Stacked, theo cách Pixels đang mở ra cho các studio bên ngoài dường như đang cố chạm vào đúng điểm này. Không phải bằng cách làm thêm một game mà bằng cách làm một lớp ở phía dưới nơi các game khác có thể “gắn vào”.
Nghe thì quen, rất quen nhưng có vẻ họ không đi theo hướng infrastructure thuần kỹ thuật. Không phải kiểu SDK nặng nề hay một bộ tool mà dev phải học lại từ đầu mà giống như họ đang cố biến chính hệ sinh thái Pixels thành một nền kinh tế mở nơi game mới không bắt đầu từ con số 0.
Không phải X, một chain mới, một engine mới, một tiêu chuẩn mới mà là Y, một môi trường đã có người chơi, đã có dòng tiền, đã có hành vi.
Các studio không chỉ “build game”. Họ build bên trong một hệ thống đã tồn tại, người chơi không cần rời đi để thử cái mới mà họ di chuyển bên trong cùng một không gian. Asset, attention, thậm chí cả thói quen… có thể được giữ lại.
Ít nhất trên lý thuyết, điều này giải quyết một phần vấn đề cũ: fragmentation.
Nhưng lý thuyết thì lúc nào cũng đẹp, reality check thì đơn giản hơn nhiều.
Người chơi có thực sự quan tâm không hay họ vẫn chỉ đi theo reward ngắn hạn ? Các studio có thực sự tận dụng được network effect này không hay họ vẫn phải tự kéo user như trước và quan trọng hơn đó là gameplay có đủ giữ người không hay tất cả chỉ là một lớp overlay phía trên một hệ thống incentive cũ.
Dường như Pixels đang cược vào việc retention không đến từ một game đơn lẻ mà từ một hệ sinh thái nơi người chơi có nhiều lý do để ở lại. Điều này nghe hợp lý nhưng cũng khó hơn nhiều.
Vì lúc này họ không chỉ xây game mà họ đang cố xây môi trường mà môi trường thì không thể fake. Nó phải sống được, phải có người ở lại ngay cả khi reward giảm, phải có hoạt động không liên quan trực tiếp đến token, phải có những thứ… không đo được bằng dashboard.
Tôi không nghĩ việc mở Stacked cho studio ngoài là một bước ngoặt ngay lập tức. Nó giống một thử nghiệm hơn, một cách để xem liệu GameFi có thể chuyển từ mỗi game là một cuộc chơi riêng sang một hệ thống nơi nhiều game cùng tồn tại hay không.
Có vẻ hợp lý nhưng cũng có vẻ mong manh vì cuối cùng mọi thứ vẫn quay về một câu hỏi cũ: người chơi ở lại vì điều gì ?
Không phải vì hệ thống, không phải vì narrative, không phải vì whitepaper mà vì họ muốn ở lại.
Phần này thì chưa có câu trả lời rõ ràng và đó là lý do tôi vẫn đang theo dõi.