Giao thức Fabric trở nên dễ hiểu hơn khi bạn ngừng nhìn nhận nó như một câu chuyện về robot và bắt đầu nhìn nhận nó như một câu chuyện về kiểm soát. Các máy móc thì quan trọng, tất nhiên, nhưng chúng không thực sự là trung tâm của dự án. Trung tâm là lớp ngồi trên các máy móc và quyết định cái gì được coi là công việc, ai xác minh nó, và cách mà phần thưởng được phân phối khi nhiệm vụ hoàn thành. Đó mới là điều quan trọng. Fabric không đơn thuần chỉ quan tâm đến việc xây dựng quanh lĩnh vực robot. Nó đang cố gắng định vị mình như một hệ thống tổ chức lao động của máy móc.
Điều đó nghe có vẻ lớn hơn nó là, nhưng nó cũng nghe có vẻ nhỏ hơn nó nên. Hầu hết các dự án tiền điện tử gắn liền với tự động hóa nói như thể phần quan trọng là chính cỗ máy. Fabric dường như hiểu rằng sức mạnh thực sự có thể nằm ở nơi khác. Nếu robot và các tác nhân phần mềm cuối cùng thực hiện các nhiệm vụ hữu ích ở quy mô lớn, câu hỏi sâu hơn không chỉ là liệu chúng có thể làm công việc hay không. Câu hỏi sâu hơn là ai kiểm soát khung xung quanh công việc đó. Ai cho cỗ máy một danh tính. Ai phân phối nhiệm vụ cho nó. Ai quyết định công việc thực sự đã hoàn thành. Ai được trả tiền. Ai ghi lại kết quả theo cách mà người khác chấp nhận. Fabric được xây dựng xung quanh lớp kiểm soát đó.
Đó là lý do tại sao dự án nổi bật một chút so với sự lộn xộn thông thường của token AI và robot. Nó không thực sự bán một giấc mơ về những cỗ máy hình người lang thang trong nền kinh tế trong khi những người nắm giữ mã thông báo thụ động thu thập lợi ích. Ít nhất ở cấp độ cấu trúc, nó đang nhắm đến một cái gì đó cụ thể hơn. Fabric muốn tạo ra một mạng lưới nơi công việc máy móc có thể được phân công, xác minh, và giải quyết thông qua các quy tắc giao thức thay vì hoàn toàn được quản lý trong các hệ thống doanh nghiệp đóng kín. Đó là một sự phân biệt có ý nghĩa. Nó gợi ý rằng đội ngũ hiểu nơi giá trị có thể tích lũy nếu lao động tự động trở nên phổ biến hơn.
Dù sao, phần mạnh mẽ nhất của ý tưởng cũng là phần xứng đáng bị nghi ngờ nhất. Fabric giả định rằng công việc máy móc có thể được chuyển thành thứ gì đó có thể đọc được đủ để một giao thức đo lường công bằng. Điều đó khó hơn nhiều so với ngôn ngữ xung quanh dự án đôi khi ngụ ý. Trong phần mềm, bằng chứng thường được coi là tự nói lên. Trong các môi trường vật lý, nó hiếm khi làm vậy. Một cỗ máy có thể tạo ra nhật ký, dữ liệu cảm biến, biên nhận nhiệm vụ, và hồ sơ di chuyển suốt cả ngày, nhưng không có gì trong số đó tự động chứng minh rằng công việc là hữu ích, an toàn, hoặc hợp lệ về mặt thương mại. Một robot có thể hoàn thành một lộ trình một cách tồi tệ. Nó có thể hoàn thành công việc sai. Nó có thể bị một con người sửa chữa theo những cách mà hệ thống barely ghi lại. Nó có thể tạo ra dữ liệu telemetry nhìn sạch sẽ trong khi kết quả thực tế vẫn còn lộn xộn.
Đó là nơi Fabric bắt đầu chuyển từ khái niệm thú vị sang thực tế khó khăn. Dự án đặt nhiều nhấn mạnh vào sự đóng góp được xác minh. Phần thưởng được dự kiến theo dõi hoạt động thực tế thay vì việc nắm giữ thụ động. Trên bề mặt, đó là một trong những bản năng tốt hơn trong thiết kế. Quá nhiều hệ thống mã thông báo thưởng cho vốn vì đã tồn tại. Fabric ít nhất cố gắng gắn kinh tế với công việc. Nhưng một khi bạn biến công việc thành nguồn của phần thưởng, bạn thừa kế một nghĩa vụ nghiêm túc. Bạn phải định nghĩa công việc theo cách mà có thể chống lại sự thao túng, đủ rộng để hỗ trợ một mạng lưới, và đủ nghiêm ngặt để tránh thưởng cho các hoạt động vô nghĩa.
Đó không phải là một chi tiết kế toán. Đó là toàn bộ dự án.
Fabric cơ bản đang cố gắng xây dựng một giao thức quanh năng suất máy móc trước khi các tiêu chuẩn cho năng suất máy móc được thiết lập. Đó là một động thái đầy tham vọng, nhưng nó cũng để lại dự án trở nên dễ bị tổn thương. Nếu lớp xác minh yếu, hệ thống có nguy cơ trở thành một cỗ máy thưởng cho những gì trông có thể đo lường hơn là những gì thực sự có giá trị. Nếu lớp xác minh trở nên quá nghiêm ngặt, sự tham gia có thể thu hẹp và mạng lưới trở nên khó khăn hơn để phát triển. Nếu nó phụ thuộc nhiều vào sự giám sát của con người, giấc mơ về điều phối tự động bắt đầu trông mỏng manh hơn. Nếu nó không phụ thuộc vào đủ sự giám sát, lòng tin có thể xói mòn nhanh chóng khi các trường hợp ngoại lệ tích lũy.
Sự hấp dẫn của dự án một phần nằm ở chỗ nó không chỉ là một tuyên bố mơ hồ khác về tự động hóa trong tương lai. Nó đang đưa ra một lập luận thể chế cụ thể hơn. Fabric dường như tin rằng các hệ thống quản lý robot không nên hoàn toàn thuộc sở hữu của các công ty phần cứng, các nhà điều hành nền tảng, hoặc các nhà quản lý đội xe tư nhân. Niềm tin đó có sức nặng. Trong nhiều thị trường công nghệ mới nổi, giá trị không chỉ đến từ việc xây dựng các công cụ. Nó đến từ việc kiểm soát các tiêu chuẩn, quyền hạn, và logic thanh toán xung quanh các công cụ. Fabric đang cố gắng đạt được điểm đó sớm. Nó muốn trở thành một phần điều phối viên, một phần đăng ký, một phần lớp thanh toán, một phần trọng tài.
Sự pha trộn đó là nơi mọi thứ trở nên phức tạp.
Các dự án như thế này thường nghe có vẻ sạch sẽ hơn từ xa vì chúng hợp nhất nhiều vai trò khác nhau thành một câu chuyện giao thức gọn gàng. Nhưng trong thế giới thực, những vai trò đó không tự nhiên hòa nhập. Hệ thống danh tính là một vấn đề. Thị trường nhiệm vụ là một vấn đề khác. Giải quyết thanh toán là một vấn đề khác. Xác minh là một vấn đề khác. Quản trị là một vấn đề khác. Triển khai phần cứng là một vấn đề khác. An toàn và trách nhiệm nằm bên ngoài tất cả chúng nhưng ảnh hưởng đến mọi thứ. Fabric chạm vào tất cả những lĩnh vực này vì nó phải, nhưng điều đó cũng có nghĩa là nó dễ bị tổn thương trước những điểm yếu của từng lĩnh vực. Nếu bất kỳ phần nào của chuỗi vẫn yếu, tuyên bố rộng hơn bắt đầu lung lay.
Cũng có một sự căng thẳng yên lặng giữa câu chuyện mà mọi người có thể nghe và vai trò thực tế mà dự án dường như cung cấp. Fabric có thể nghe như một cách để tham gia vào quyền sở hữu các nền kinh tế máy móc. Nhưng điều mà nó thực sự dường như cung cấp là sự tham gia vào lớp điều phối xung quanh những nền kinh tế đó. Đó là một điều rất khác. Nó ít lãng mạn hơn, trừu tượng hơn, và có thể nói là thực tế hơn. Những người nắm giữ mã thông báo không được trao một yêu cầu trực tiếp về các đội robot sản xuất. Họ đang được định vị xung quanh các quy tắc và động lực mà có thể quản lý công việc máy móc nếu mạng lưới thành công.
Sự phân biệt đó quan trọng vì tiền điện tử thường làm mờ ranh giới giữa việc gần gũi với một quá trình kinh tế và thực sự sở hữu cơ sở sản xuất cơ bản. Fabric ngồi gần hơn với danh mục đầu tiên. Nó đang cố gắng sở hữu ngữ pháp của lao động máy móc, không phải chính các cỗ máy. Điều đó vẫn có thể trở nên quan trọng. Trong một số thị trường, lớp thiết lập quy tắc cuối cùng trở nên mạnh mẽ hơn lớp vật lý hiển thị bên dưới nó. Nhưng loại sức mạnh đó phải được kiếm được thông qua việc áp dụng và lòng tin. Nó không thể chỉ được tuyên bố thông qua thiết kế mã thông báo.
Một lý do khác để xem dự án một cách nghiêm túc mà không trở nên tình cảm về nó là Fabric dường như nhận thức được, ít nhất là ở một mức độ nào đó, rằng nhiều quyết định thiết kế cốt lõi vẫn còn mở. Sự trung thực đó là hữu ích. Nó có nghĩa là dự án chưa hoàn toàn giấu kín những phần chưa hoàn thành của nó sau những trừu tượng bóng bẩy. Nhưng nó cũng có nghĩa là thị trường thường nhìn thấy một mức độ hoàn thiện mà chính dự án không hoàn toàn tuyên bố. Khi một mã thông báo trở nên có thể giao dịch, mọi người bắt đầu hành xử như thể giao thức đã tồn tại dưới dạng trưởng thành. Trong trường hợp của Fabric, cách đọc chính xác hơn là mã thông báo còn sớm và kiến trúc thể chế mà nó chỉ đến còn sớm hơn.
Sự không khớp giữa sự sẵn sàng của thị trường và sự sẵn sàng vận hành là một trong những rủi ro xác định xung quanh dự án. Một mã thông báo có thể tìm thấy sự khám phá giá nhanh chóng. Một mạng lưới lao động máy móc không thể tìm thấy độ tin cậy nhanh như vậy. Điều sau phụ thuộc vào bằng chứng lặp đi lặp lại trong các điều kiện khó khăn, nhàm chán, và đắt đỏ. Nó phụ thuộc vào các ngữ cảnh triển khai thực tế. Nó phụ thuộc vào việc các kết quả xấu được xử lý tốt. Nó phụ thuộc vào việc các nỗ lực gian lận được phát hiện. Nó phụ thuộc vào giao thức cho thấy rằng nó có thể tồn tại khi tiếp xúc với sự xấu xí thông thường của công việc thực tế.
Cũng có câu hỏi về việc liệu thế giới mà Fabric đang xây dựng có thực sự muốn loại lớp điều phối này hay không. Đó không phải là một điểm tu từ. Hoàn toàn có thể rằng công việc máy móc có giá trị kinh tế nhất cuối cùng sẽ nằm trong các hệ thống đóng kín do các công ty không có mối quan tâm trong việc thuê ngoài danh tính, xác thực, và logic thanh toán cho một mạng lưới token hóa. Các nhà điều hành công nghiệp thường thích sự kiểm soát rõ ràng, trách nhiệm hợp đồng, và sự không rõ ràng hạn chế. Một lớp điều phối phi tập trung có thể hấp dẫn hơn đối với các hệ sinh thái mở, các nhà điều hành nhỏ hơn, hoặc các triển khai thử nghiệm hơn là các phần của thị trường nơi mà khối lượng lớn nhất cuối cùng tồn tại.
Nếu điều đó xảy ra, cơ hội của Fabric trở nên hạn hẹp hơn nhưng không nhất thiết là không liên quan. Nó vẫn có thể quan trọng trong các lĩnh vực mà sự tham gia mở là một lợi thế thực sự, hoặc nơi không có một nhà điều hành đơn lẻ nào đủ mạnh để áp đặt các tiêu chuẩn một cách đơn phương. Trong những môi trường đó, một giao thức chia sẻ cho danh tính máy móc và việc giải quyết nhiệm vụ có thể giải quyết một vấn đề phối hợp thực sự. Nhưng điều đó vẫn có nghĩa là Fabric thành công vì nó tìm thấy một khoảng trống trên thị trường, không phải vì lập luận rộng lớn về các nền kinh tế máy móc phi tập trung tự động thắng.
Điều giữ cho dự án thú vị là nó đang cố gắng đạt được điều gì đó sâu sắc hơn so với hầu hết các câu chuyện cơ sở hạ tầng tiền điện tử. Nó đang hỏi điều gì xảy ra khi lao động tự thân trở thành một phần máy móc và việc ghi chép xung quanh lao động đó trở nên quan trọng về mặt chính trị và kinh tế. Đó là một câu hỏi thực sự. Khi ngày càng nhiều công việc hữu ích được điều phối bởi các hệ thống tự động, cuộc chiến sẽ không chỉ là về ai xây dựng mô hình tốt nhất hay phần cứng tốt nhất. Nó cũng sẽ là về ai định nghĩa đầu ra hợp lệ, ai kiểm soát quyền truy cập vào sự tham gia, và ai nắm giữ dòng giá trị được tạo ra bởi công việc đó. Fabric đang đưa ra một đề xuất cho lớp đó.
Liệu nó có thể giữ vị trí đó hay không là một vấn đề khác.
Hiện tại, dự án cảm thấy ít giống như một nền kinh tế máy móc đã hoàn thành và nhiều hơn là một đề xuất thể chế sớm về cách mà một nền kinh tế như vậy có thể được quản lý. Điều đó không làm cho nó yếu. Theo một cách nào đó, điều đó làm cho nó đáng tin cậy hơn, vì dự án đang giải quyết một vấn đề thực sự chưa được giải quyết. Nhưng điều đó có nghĩa là Fabric nên được đánh giá ít hơn bởi quy mô ngôn ngữ của nó và nhiều hơn bởi chất lượng của các tiêu chuẩn cuối cùng của nó. Nếu nó không thể xác minh công việc máy móc một cách đáng tin cậy, phần còn lại trở nên trang trí. Nếu nó không thể làm cho sự tham gia có ý nghĩa mà không biến phần thưởng thành một vòng lặp có thể thao túng, hệ thống bắt đầu trở nên rỗng. Nếu nó không thể thu hút các nhà điều hành thực sự, thì giao thức vẫn là một lý thuyết với một mã thông báo gắn liền.
Cách nhìn thực tế nhất về Fabric là một nỗ lực xây dựng các đường ray thể chế xung quanh lao động tự động trước khi lao động đó đã ổn định vào một cấu trúc thị trường ổn định. Đó là lý do tại sao dự án cảm thấy vừa kịp thời vừa quá sớm. Kịp thời, vì câu hỏi ai kiểm soát công việc máy móc đang trở nên quan trọng hơn. Quá sớm, vì các cơ chế để chứng minh, định giá, và quản lý công việc đó vẫn chưa được thiết lập. Fabric sống trong khoảng trống đó.
Và đó có lẽ là cách rõ ràng nhất để mô tả dự án mà không phóng đại nó. Fabric không chỉ về robot. Nó liên quan đến việc ai có quyền tổ chức logic kinh tế xung quanh robot. Nó đang cố gắng trở thành lớp biến hoạt động máy móc thành công việc được công nhận, được thưởng, và được quản lý. Nếu nó thất bại, có lẽ là vì nhiệm vụ đó hóa ra phức tạp hơn về mặt chính trị, vận hành, và ngữ cảnh hơn là thiết kế giao thức đơn thuần có thể xử lý. Nếu nó thành công, thì đó không phải vì chủ đề đó là thời thượng. Mà là vì dự án đã quản lý để làm cho lao động máy móc trở nên rõ ràng theo cách mà các đối tác khác sẵn lòng tin tưởng.
