Sấm Sét Thuế Quan của Trump Lại Làm Rúng Động Các Thị Trường Toàn Cầu
Donald Trump một lần nữa đã gây chấn động trong các vòng tài chính toàn cầu, tấn công với sự tự tin đặc trưng và ngôn từ táo bạo của mình: “Những người chống lại thuế quan là những kẻ ngu ngốc.” Đó không chỉ là một bình luận đầy lửa - mà là một tuyên bố đã tái khởi động một trong những cuộc tranh luận gay gắt nhất trong kinh tế học hiện đại. Với các thị trường của Mỹ gần đạt mức cao kỷ lục và sự không chắc chắn toàn cầu đang gia tăng, thời điểm của ông không thể kịch tính hơn.
Đối với Trump, thuế quan không chỉ là thuế thương mại - chúng là biểu tượng của sức mạnh quốc gia. Ông đã liên kết chúng trực tiếp với hiệu suất kinh tế hiện tại của Mỹ, tuyên bố, “Chúng ta hiện đang là quốc gia giàu có nhất, được tôn trọng nhất thế giới, với gần như không có lạm phát và một thị trường chứng khoán kỷ lục.” Theo quan điểm của ông, thuế quan không làm yếu đi nền kinh tế; chúng đã thúc đẩy nó. Đây là kinh tế học cổ điển của Trump: Mỹ trước, toàn cầu sau.
Để hiểu trọng lượng của tuyên bố này, người ta phải nhìn vào bối cảnh kinh tế của Mỹ. Chỉ số S&P 500 và NASDAQ vẫn gần mức cao nhất mọi thời đại, lạm phát đã hạ nhiệt từ các đỉnh điểm năm 2022, và tâm lý người tiêu dùng đang dần cải thiện. Trump đang tận dụng khoảnh khắc này, trình bày thuế quan không phải là rủi ro, mà là bằng chứng của sức mạnh—một chiến lược mà ông muốn Phố Wall và phố chính đều chấp nhận một lần nữa.
Về mặt kinh tế, thuế quan có tác động cả hai chiều. Chúng có thể bảo vệ các ngành công nghiệp địa phương khỏi cạnh tranh nước ngoài, nhưng thường làm tăng giá cho người tiêu dùng và phá vỡ chuỗi cung ứng. Nhưng logic của Trump thì chính trị nhiều hơn là học thuật. Đối với ông, thuế quan là đòn bẩy—các công cụ quyền lực trong các cuộc thương lượng toàn cầu của Mỹ. Khi ông nói về thuế quan, ông không nói về bảng tính—ông đang nói về sự thống trị. Thông điệp của ông không chỉ nhằm vào Bắc Kinh và Brussels mà còn hướng tới Detroit và Dallas.
Thực tế rộng hơn là thái độ của Mỹ đối với thương mại đã thay đổi. Cả đảng Cộng hòa và Dân chủ đều trở nên hoài nghi hơn về những lời hứa của thương mại tự do. Ngay cả Tổng thống Biden cũng giữ nguyên hầu hết các thuế quan thời Trump—bằng chứng rằng thời đại toàn cầu hóa không giới hạn đang dần phai nhạt. Những bình luận của Trump không chỉ là lời nói trong chiến dịch; chúng phản ánh một sự chuyển biến sâu sắc trong tư duy kinh tế của Mỹ: một kỷ nguyên mới của chủ nghĩa tư bản chiến lược dựa trên lợi ích quốc gia.
Đối với các nhà đầu tư, cuộc nói chuyện về thuế quan của Trump luôn khuấy động thị trường. Sản xuất, hàng hóa và cổ phiếu toàn cầu đều cảm nhận được sự rung chuyển. Tuy nhiên, lần này, giọng điệu của ông không phải là phòng thủ—nó là chiến thắng. Ông nói từ vị trí tự tin, sử dụng thành công thị trường như một sự xác nhận cho thế giới quan kinh tế của mình. Dù được biện minh hay không, thị trường phản ứng nhiều như với giọng điệu cũng như với chính sách, và giọng điệu của Trump rõ ràng là lạc quan.
Ông đang định hình lại thuế quan như những biểu tượng của sức mạnh, không phải sự cô lập. Trong nước Mỹ của Trump, việc phản đối thuế quan có nghĩa là không hiểu biết về chiến tranh kinh tế hiện đại. Đối với ông, chúng vừa là lá chắn vừa là kiếm—bảo vệ việc làm trong nước trong khi buộc các quốc gia khác phải chơi theo quy tắc của Mỹ. Cú đấm của ông vào “những kẻ ngốc” không chỉ nhằm vào các nhà kinh tế—nó là một thách thức đối với trật tự toàn cầu.
Nếu ngôn từ của ông lại biến thành chính sách, một làn sóng bảo hộ mới có thể định hình lại các thị trường. Các công ty phụ thuộc vào nhập khẩu có thể phải đối mặt với chi phí cao hơn, trong khi các ngành trong nước như năng lượng, thép và sản xuất có thể được hưởng lợi. Tuy nhiên, căng thẳng vẫn tồn tại: thuế quan thường đẩy lạm phát lên cao—điều mà Trump khẳng định là đang được kiểm soát. Xung đột đó có thể định hình chương kinh tế tiếp theo của ông.
Về mặt chính trị, thông điệp này chạm đến hàng triệu người Mỹ cảm thấy bị bỏ lại bởi toàn cầu hóa. Đối với họ, thuế quan đại diện cho sự công bằng và sức mạnh—khiến các đối thủ nước ngoài “trả phần của họ.” Đó là một sự kết hợp mạnh mẽ giữa chủ nghĩa dân tộc kinh tế và lòng tự hào yêu nước, một công thức tiếp tục réo gọi sự ủng hộ từ cơ sở của Trump.
Trên toàn cầu, thông điệp của ông là một lời cảnh báo. Các đối tác thương mại như Trung Quốc, EU và Mexico biết rằng lời nói của Trump không phải là rỗng tuếch. Nếu thuế quan trở lại, căng thẳng thương mại cũng sẽ quay lại—và những tính toán kinh tế sẽ theo sau nhanh chóng.
Đồng ý hay không, Trump một lần nữa đã chuyển đổi cuộc trò chuyện toàn cầu. Ông đã đưa sự chú ý trở lại những gì định nghĩa thương hiệu chính trị của ông: sức mạnh kinh tế, sự thống trị của Mỹ và sự tự tin không hối tiếc. Thị trường có thể khao khát sự bình tĩnh, nhưng Trump phát triển dựa trên động lực. Và ngay bây giờ, ông đang vẽ nên một bức tranh về một nền kinh tế mạnh mẽ đến nỗi thuế quan không phải là sự trừng phạt—chúng là bằng chứng của sức mạnh.
Trong thế giới của Trump, sự giàu có, tôn trọng và chủ quyền đều phát triển từ cùng một nguyên tắc: sẵn sàng chiến đấu thay vì thỏa hiệp. “Sấm sét thuế quan” của ông không chỉ vang vọng qua Washington—nó đang dội lại trên các sàn giao dịch và bàn ăn, nhắc nhở thế giới rằng thời đại chủ nghĩa dân tộc kinh tế của Mỹ còn lâu mới kết thúc.
