Telegram bác bỏ cáo buộc từ phía Nga rằng tình báo nước ngoài đã phá vỡ bảo mật và đọc được tin nhắn của người dùng, khẳng định chưa từng phát hiện xâm phạm mã hóa.
Tranh cãi bùng lên khi Moscow cho rằng dữ liệu thu thập từ Telegram đang bị dùng để chống lại lực lượng Nga tại Ukraine, trong bối cảnh Nga tăng sức ép pháp lý và kỹ thuật lên các nền tảng nhắn tin và mạng xã hội.
NỘI DUNG CHÍNH
Nga cáo buộc tình báo nước ngoài truy cập được trao đổi trên Telegram và dùng cho mục đích quân sự.
Telegram phủ nhận, nói chưa có bằng chứng xâm phạm mã hóa và cho rằng cáo buộc nhằm hợp thức hóa việc cấm nền tảng.
Nga gia tăng biện pháp kiểm soát bằng throttling/ chặn dịch vụ, đồng thời thúc đẩy ứng dụng thay thế do nhà nước hậu thuẫn.
Nga gia tăng áp lực lên Telegram bằng cáo buộc truy cập tin nhắn
Giới chức Nga tuyên bố tình báo nước ngoài có thể đọc trao đổi trên Telegram và cho rằng thông tin này đang bị sử dụng trong các hoạt động chống lại lực lượng Nga tại Ukraine.
Bộ trưởng Phát triển Kỹ thuật số, Truyền thông và Truyền thông đại chúng Nga, Maksut Shadayev, nói trước Duma Quốc gia rằng cơ quan thực thi pháp luật có “xác nhận trực tiếp” về việc các cơ quan tình báo nước ngoài đã tiếp cận liên lạc trên Telegram.
“Chúng tôi có xác nhận trực tiếp từ các cơ quan thực thi pháp luật rằng, đáng tiếc là, dù Telegram ban đầu được coi là nền tảng tương đối ẩn danh và được quân đội chúng tôi sử dụng trong giai đoạn đầu của chiến dịch quân sự đặc biệt, bằng chứng gần đây cho thấy các cơ quan tình báo nước ngoài hiện có quyền truy cập vào liên lạc trên Telegram.”
– Maksut Shadayev, Bộ trưởng Phát triển Kỹ thuật số Nga, phát biểu tại Duma Quốc gia (trích TASS)
Ông Shadayev mô tả việc thu thập thông tin “từ rời rạc” đã chuyển thành “liên tục, có hệ thống”, đồng thời cáo buộc dữ liệu bị khai thác trong các chiến dịch nhằm vào lực lượng vũ trang Nga.
Dù vậy, Nga cho biết chưa quyết định hạn chế Telegram tại khu vực xung đột ở Ukraine, và bày tỏ kỳ vọng lực lượng nước này sẽ dần chuyển sang các ứng dụng nhắn tin khác.
Cơ chế kiểm soát Internet cho phép Nga hạn chế Telegram theo khu vực
Nga có thể áp dụng hạn chế có mục tiêu và theo địa lý nhờ hệ thống kiểm duyệt Internet dựa trên thiết bị TSPU đặt tại các nhà cung cấp dịch vụ Internet.
Theo mô tả trong nội dung, Roskomnadzor (RKN) đã làm chậm (throttling) Telegram để gây áp lực buộc nền tảng tuân thủ luật Nga, chủ yếu liên quan yêu cầu gỡ nội dung bị cấm.
Hệ thống này cho phép triển khai hạn chế theo “điểm” hoặc theo vùng, thay vì chỉ có lựa chọn chặn toàn phần trên phạm vi cả nước. Đây là cách tiếp cận thường được sử dụng khi nhà chức trách muốn gây tác động mà vẫn duy trì một mức truy cập nhất định cho người dùng hoặc cơ quan nhà nước.
Các chuyên gia được nhắc đến cho rằng việc throttling Telegram đã đẩy tường lửa của Nga đến giới hạn kỹ thuật, và vì vậy RKN chuyển sang chặn hoàn toàn WhatsApp và nền tảng chia sẻ video YouTube.
Pavel Durov nói Nga muốn ép người dân dùng ứng dụng do nhà nước kiểm soát
Nhà sáng lập kiêm CEO Telegram Pavel Durov cho rằng Nga hạn chế Telegram nhằm buộc người dân chuyển sang ứng dụng do nhà nước kiểm soát, phục vụ giám sát và kiểm duyệt chính trị.
Trong một bài đăng, ông Durov nói các biện pháp hạn chế nhắm tới Telegram là để “ép công dân chuyển sang một ứng dụng do nhà nước kiểm soát được xây dựng cho mục đích giám sát và kiểm duyệt chính trị”.
Nội dung cũng đề cập ứng dụng thay thế có tên Max, do mạng xã hội Nga VK phát triển. Ông Durov từng thành lập và điều hành VK trước khi rời Nga và bán phần sở hữu tại công ty này hơn một thập kỷ trước.
Telegram phủ nhận cáo buộc Moscow về việc “bẻ khóa” mã hóa
Telegram tuyên bố chưa từng phát hiện bất kỳ hành vi xâm phạm mã hóa nào và gọi cáo buộc của chính phủ Nga là bịa đặt nhằm biện minh cho việc cấm Telegram.
Trả lời Reuters, Telegram khẳng định “chưa từng tìm thấy bất kỳ xâm phạm nào đối với mã hóa của Telegram”, đồng thời phản bác trực diện cáo buộc từ phía Nga.
“Cáo buộc của chính phủ Nga rằng mã hóa của chúng tôi đã bị xâm phạm là một sự bịa đặt có chủ đích nhằm biện minh cho việc đặt Telegram ra ngoài vòng pháp luật.”
– Telegram, phản hồi Reuters
Telegram cũng lặp lại lập luận rằng Moscow đang thúc đẩy người Nga chuyển sang nền tảng thay thế do nhà nước khuyến khích, được thiết kế để giám sát và kiểm duyệt liên lạc.
Phản ứng cứng rắn này được đặt cạnh các báo cáo gần đây tại Nga cho rằng Telegram đã bắt đầu tuân thủ một phần yêu cầu kiểm duyệt nội dung theo quy định địa phương.
Nga nói Telegram đã chặn khoảng 230.000 kênh và nội dung bị coi là vi phạm
Một nghị sĩ Nga cho biết Telegram đã chặn khoảng 230.000 kênh và thông tin bị cho là vi phạm pháp luật trong vòng một tuần, trong bối cảnh Nga tăng cường yêu cầu gỡ “nội dung cực đoan”.
Nhà chức trách Nga gây sức ép buộc Telegram, ứng dụng được sử dụng rộng rãi bởi người dân lẫn quan chức, phải xóa các nội dung mà họ xem là cực đoan.
Chủ tịch Ủy ban Chính sách Thông tin của quốc hội Nga, Andrey Svintsov, thông báo rằng trong tuần qua, Telegram đã chặn khoảng 230.000 kênh và mẩu thông tin bị xác định là vi phạm luật.
Tin đồn Nga có thể chặn Telegram toàn diện vào ngày 1/4
Một kênh Telegram tại Nga đưa tin cơ quan quản lý viễn thông có thể chuẩn bị chặn hoàn toàn Telegram từ ngày 1/4, nhưng nội dung dựa trên nguồn ẩn danh.
Kênh Telegram Baza đưa tin Roskomnadzor đang chuẩn bị bắt đầu chặn hoàn toàn Telegram vào ngày 1/4, trích dẫn các nguồn không nêu danh tính từ một số cơ quan chính phủ.
Vì đây là thông tin từ nguồn ẩn danh được dẫn lại, rủi ro sai lệch cao và tình trạng triển khai thực tế có thể phụ thuộc vào quyết định quản lý theo thời điểm, cũng như năng lực thực thi của hạ tầng lọc/chặn.
Telegram là ứng dụng nhắn tin phổ biến thứ hai tại Nga theo số người dùng
Telegram được nêu là có hơn 93 triệu người dùng tại Nga, chỉ đứng sau WhatsApp, vốn có hơn 94 triệu người dùng hằng tháng trước khi bị gỡ miền khỏi DNS.
Nội dung cho biết Telegram có hơn 93 triệu người dùng ở Nga. Ứng dụng đứng thứ hai về mức độ phổ biến, sau WhatsApp.
WhatsApp được mô tả đã có hơn 94 triệu người dùng hằng tháng trước khi Roskomnadzor “xóa miền của dịch vụ khỏi máy chủ DNS”. Điều này nhấn mạnh cách Nga có thể sử dụng biện pháp kỹ thuật ở tầng hạ tầng Internet để khiến một dịch vụ khó hoặc không thể truy cập đối với người dùng phổ thông.
Những câu hỏi thường gặp
Telegram nói gì về cáo buộc bị tình báo nước ngoài truy cập tin nhắn?
Telegram phủ nhận, khẳng định chưa từng phát hiện xâm phạm mã hóa của nền tảng và cho rằng cáo buộc từ phía Nga là bịa đặt nhằm biện minh cho việc cấm Telegram.
Nga dựa vào cơ chế nào để hạn chế Telegram theo khu vực?
Nga vận hành hệ thống kiểm duyệt Internet dựa trên thiết bị TSPU triển khai tại các nhà cung cấp dịch vụ Internet, cho phép áp dụng hạn chế có mục tiêu và theo phạm vi địa lý.
Vì sao Pavel Durov nói Nga đang thúc đẩy một ứng dụng thay thế?
Pavel Durov cho rằng Nga hạn chế Telegram để buộc người dân chuyển sang một ứng dụng do nhà nước kiểm soát, được thiết kế cho mục đích giám sát và kiểm duyệt chính trị.
Con số 230.000 bị chặn trên Telegram là gì?
Một nghị sĩ Nga nói Telegram đã chặn khoảng 230.000 kênh và mẩu thông tin bị cho là vi phạm pháp luật trong vòng một tuần, trong bối cảnh Nga yêu cầu gỡ nội dung bị xem là cực đoan.
Có phải Nga sẽ chặn hoàn toàn Telegram vào ngày 1/4 không?
Có tin đồn từ một kênh Telegram tại Nga rằng cơ quan quản lý viễn thông chuẩn bị chặn Telegram từ ngày 1/4, nhưng thông tin dựa trên nguồn ẩn danh và chưa phải xác nhận chính thức trong nội dung được cung cấp.