Khi thị trường tăng mạnh, ai cũng nghĩ mình là thiên tài đầu tư. Nhưng chỉ cần một cú sập sâu xuất hiện, bạn sẽ thấy rõ: phần lớn nhà đầu tư thực chất bước vào thị trường này để… nộp học phí. Tôi đã chứng kiến không ít người chỉ sau một nhịp điều chỉnh đã “bay màu” toàn bộ tài khoản, thậm chí không còn cơ hội để ngồi lại và rút kinh nghiệm.

Trong crypto, thị trường không thiếu “ngôi sao”, nhưng lại cực kỳ khan hiếm “người sống thọ”. Việc tôi có thể đi từ vài trăm U, vài nghìn U lên đến hàng chục nghìn U không phải nhờ dự đoán thị trường chuẩn xác như thầy bói, mà nhờ một nguyên tắc cốt lõi được khắc sâu trong đầu: phải sống sót trước, rồi mới tính đến chuyện kiếm tiền.

1. Bản Chất Của Giao Dịch Phái Sinh: Khuếch Đại Lợi Nhuận Hoặc Tăng Tốc Cái Chết

Hợp đồng phái sinh giống như một con dao sắc. Biết dùng, bạn có thể cắt thịt; dùng sai, bạn sẽ tự chặt vào tay mình. Khi đi đúng hướng, đòn bẩy giúp lợi nhuận tăng nhanh. Nhưng chỉ cần sai hướng, nó lập tức biến thành cỗ máy xay tài khoản.

Sai lầm phổ biến nhất của người mới là lao vào đòn bẩy cao khi chưa hiểu rõ cấu trúc rủi ro. Họ mơ đến lợi nhuận nhanh, nhưng kết cục thường là bị thị trường “lật kèo” trong chớp mắt.

Tư duy của tôi đi theo hướng cực đoan nhưng an toàn: vốn nhỏ + kỷ luật thép. Ví dụ, với 300U, tôi chia thành 10 phần, mỗi lệnh chỉ dùng tối đa 30U. Sai là cắt ngay, tuyệt đối không gồng lỗ, không bình quân giá. Nếu thua liên tiếp 3 lệnh, tôi dừng giao dịch cả ngày để tránh rơi vào trạng thái giao dịch theo cảm xúc.

2. Giao Dịch Xác Suất Cao: Chỉ Đánh Những Thế Trận “Mình Hiểu Rõ”

Crypto không thiếu cơ hội, nhưng bẫy thì còn nhiều hơn. Tôi không chạy theo hàng chục chỉ báo kỹ thuật phức tạp, cũng không săn “kèo trăm lần” mỗi ngày. Thứ tôi tập trung chỉ là những tình huống có xác suất thắng cao, dễ hiểu:

  • Phá vỡ xu hướng rõ ràng: Khi Bitcoin hoặc coin lớn phá vỡ vùng kháng cự quan trọng với khối lượng lớn, sau đó điều chỉnh nhẹ nhưng không thủng hỗ trợ, tôi mới cân nhắc vào lệnh.

  • Hoảng loạn cực độ: Khi thị trường chìm trong sợ hãi, tin xấu bủa vây, tôi giải ngân từng phần vào spot hoặc mở vị thế nhỏ để thử xu hướng.

Ngoài những thời điểm đó, tôi sẵn sàng… không làm gì cả. Thị trường không rõ ràng mà vẫn cố giao dịch thì đó không phải là kỷ luật, mà là tự sát tài khoản.

3. Chỉ Khi Rút Tiền Ra, Lợi Nhuận Mới Thực Sự Thuộc Về Bạn

Một trong những bài học đắt giá nhất tôi từng trải qua là: lợi nhuận trên màn hình chưa rút ra thì vẫn là tiền của thị trường. Vì vậy, tôi luôn có quy tắc chốt và rút tiền rất cứng.

Cứ mỗi khi tài khoản tăng khoảng 20%, tôi sẽ rút ít nhất 50% lợi nhuận. Ví dụ, 300U lên 360U, tôi rút ngay 30U về ví. Nhờ vậy, kể cả sau đó có thua lỗ, tôi vẫn còn “đạn” để bắt đầu lại, thay vì trở về con số 0.

Trong quản lý vốn, tôi luôn giới hạn rủi ro mỗi lệnh dưới 2% tổng tài sản. Dù kèo có “đẹp” đến đâu, tôi cũng không bao giờ all-in.

4. Giữ Tiền Mặt, Đôi Khi Là Chiến Lược Tốt Nhất

Nhiều người thua lỗ không phải vì phân tích kém, mà vì… không chịu ngồi yên. Thị trường đi ngang, họ vẫn vào lệnh liên tục, để rồi tiền bị bào mòn dần bởi phí giao dịch và những cú quét stop-loss vô nghĩa.

Thói quen của tôi rất đơn giản: không có xu hướng rõ ràng thì tắt app, đi làm việc khác. Giữ trạng thái không có vị thế không phải là thất bại, mà là cách bảo toàn năng lượng cho cơ hội thực sự lớn.

Những trader giỏi nhất không phải là người giao dịch nhiều nhất, mà là người biết lúc nào nên “nằm im”.

5. Quy Tắc Khắc Vào DNA Quan Trọng Hơn Mọi Chỉ Báo

Trong crypto, thứ đáng giá nhất không phải là câu chuyện làm giàu sau một đêm, mà là khả năng tồn tại lâu dài. Tôi luôn tuân thủ những nguyên tắc bất di bất dịch:

  • Cắt lỗ dứt khoát: Không gồng, không nuôi hy vọng thị trường sẽ quay đầu.

  • Giữ lợi nhuận: Khi có lãi trong xu hướng mạnh, dùng trailing stop để khóa lời.

  • Kiểm soát cảm xúc: Thua liên tiếp là phải dừng, tuyệt đối tránh giao dịch trả thù.

Những quy tắc này nghe thì đơn giản, nhưng phần lớn nhà đầu tư không đủ kỷ luật để làm theo.

Lời Kết

Crypto không phải là sòng bạc, mà là nơi biến nhận thức thành tiền thật. Nếu bạn cứ lặp lại vòng xoáy “kiếm được → cháy tài khoản”, có lẽ vấn đề không nằm ở thị trường, mà ở tư duy và kỷ luật của bạn.

Thay vì mơ đến làm giàu nhanh, hãy bắt đầu bằng việc tồn tại đủ lâu. Dùng số vốn nhỏ để thử sai, dùng kỷ luật để sống qua những giai đoạn khắc nghiệt nhất. Khi thị trường thực sự bước vào chu kỳ tăng trưởng lớn, người còn đứng vững mới là người có cơ hội.

Hãy nhớ: làm giàu cần may mắn, nhưng kiếm tiền bền vững thì cần quy tắc. Trong crypto, sống sót đã là một dạng chiến thắng.